Minute of Wisdom - Giây phút khôn ngoan

Tác giả: Lm. Anthony de Mello, S.J.

Gs. Đỗ Tân Hưng chuyển ngữ

................

THAY LỜI TỰA

"Thưa Thầy, có thể nào có sự Minh-Triết Trong Một Phút không?"

Minh-Sư đáp: "Chắc chắn có."

"Nhưng một phút chắc chắn quá ngắn ngủi phải không?"

"Nó quá dài đến độ thừa ra năm mươi chín giây đấy!"

Thấy đệ tử ngỡ ngàng, Minh sư bèn nói tiếp: "Phải mất bao lâu để nhìn thấy mặt trăng?"

"Vậy tại sao ta cần phải mất bao nhiêu năm tháng dài để bồi bổ tâm linh?"

"Có thể phải mất cả cuộc đời mới mở được mắt mình ra. Nhưng để nhìn thấy thì chỉ cần một chớp nhoáng."

Minh Sư trong những mẩu chuyện sau đây không phải là một nhân vật duy nhất. Ngài chính là một Gu-ru Ấn-Độ, một Thiền Sư, một Đạo Nhân, một Ra-Bi Do-Thái, một Đan Sĩ Kitô giáo, một Xu-Phi Hồi giáo. Ngài vừa là Lão-Tử lẫn triết gia Socrate, là Đức Phật Thích-Ca lẫn Chúa Giêsu, là Zarathustra lẫn đức Mahomet. Người ta tìm thấy giáo thuyếtù của ngài ở thế kỷ thứ bảy trước công nguyên và ở trong thế kỷ hai mươi nữa. Sự minh triết của ngài thuộc về cả Đông lẫn Tây. Tiểu sử của ngài thực sự có quan trọng lắm không? Nói cho cùng, lịch sử chỉ ghi chép những hiện tượng, chứ không phải cái Thực Chất, những giáo thuyết chứ không phải sự Thinh Lặng.

Chỉ cần một phút để đọc mỗi một giai thoại sau đây. Có thể quí vị sẽ thấy ngôn từ của Minh Sư chói tai, gây phẫn nộ, hoặc hoàn toàn vô nghĩa. Quả thật không phải là một quyển sách dễ đọc! Sách này được viết ra, không phải để giáo huấn nhưng để Thức Giác. Tiềm ẩn trong những trang sách đó (không phải trong những giòng chữ in, không phải ngay cả trong những câu chuyện, nhưng là trong tinh thần, trong tâm thức, trong bầu không khí) là một sự Minh Triết không thể truyền đạt qua ngôn ngữ con người.

Khi quí vị đọc những trang sách in và cố gắng lãnh hội ý nghĩa ngôn từ khó hiểu của Minh Sư thì có thể quí vị, mặc dù không chú tâm, sẽ được may mắn sa vào sự Giáo Huấn Thầm Lặng bàng bạc trong suốt quyển sách và quí vị sẽ được Thức Giác - và biến đổi. Minh Triết có nghĩa như sau: quí vị được thay đổi mà không cần phải dùng một nỗ lực mảy may nào; được biến đổi - quí vị tin hay không thì tùy ý- chỉ bằng cách thức giấc để đối diện với thực chất, cái thực chất không nằm trong ngôn từ mà hiện hữu bên kia biên giới của ngôn ngữ.

Nếu quí vị may mắn đã được Thức Giác, quí vị sẽ hiểu vì sao ngôn ngữ tinh tế nhất là ngôn ngữ không được diễn đạt bằng lời nói, hành động tinh tế nhất là hành động không thể hiện bằng việc làm và sự biến đổi tinh tế nhất là sự biến đổi không do ý lực.



CẨN TRỌNG:

Quí vị hãy dùng liều lượng nhỏ - mỗi lần đọc một hay hai mẩu chuyện.

Nếu dùng quá liều, sự hiệu nghiệm sẽ giảm đi.

PHẦN MỘT


PHÉP LẠ

Một người đã băng ngàn lội suối để kiểm chứng cho rõ thực hư về danh tiếng đồn đãi của Minh Sư.

Ông ta hỏi một đệ tử: "Minh Sư của anh đã làm được những phép lạ nào?"

"Này ông bạn, có những phép lạ khác nhau. Trong xứ bạn, người ta bảo phép lạ là khi Thượng Đế làm theo ý muốn của một người. Còn trong xứ chúng tôi, người ta bảo phép lạ là khi một người thực thi Thánh Ý Thượng Đế!"



TRƯỞNG THÀNH

Một đệ tử suốt ngày cầu nguyện, Minh Sư bảo: "Chừng nào con mới thôi nương tựa vào Thượng Đế và đứng vững trên đôi chân của con?"

Đệ tử sửng sốt: "Nhưng chính thầy là người đã dạy chúng con nhìn lên Thượng Đế như một người Cha mà!"

"Chừng nào con mới hiểu được rằng người cha không phải là một kẻ để con có thể nương tựa mà là một kẻ giúp con vứt bỏ cái khuynh hướng tựa nương."



NHẠY CẢM

"Thưa thầy, làm sao con chứng nghiệm được rằng con với vạn vật là một?"

Minh-Sư đáp: "Bằng cách lắng nghe."

"Và con phải lắng nghe như thế nào?"

"Con hãy lắng tai để nghe ngóng mỗi lời thì thầm của vũ trụ. Khi con nghe thấy chính tiếng nói của con thì con hãy thôi nghe."

PHI LÝ

Minh Sư cố cọ xát một viên gạch trên sàn căn phòng mà đệ tử đang tọa thiền.

Ban đầu, đệ tử xem ra thích thú, lấy đó làm một trắc nghiệm đối với năng lực tập trung của mình. Nhưng khi không thể chịu đựng tiếng động được nữa, đệ tử la lên: "Trời đất ơi! Thầy làm gì vậy? Thầy không thấy con đang thiền định hay sao?"

Minh Sư đáp: "Thầy cọ giũa viên gạch này để làm thành một tấm kiếng soi mặt."

"Thầy điên rồi! Làm sao thầy có thể làm một tấm kiếng từ một viên gạch?"

"Thầy không điên hơn con đâu! Làm sao con có thể biến cái tôi của con thành một con người thiền định?"



MINH BẠCH

Minh Sư bảo: "Đừng tìm kiếm Thượng Đế. Các con chỉ cần nhìn thôi - và mọi chuyện sẽ được tỏ bày."

"Nhưng phải nhìn như thế nào?"

"Mỗi khi nhìn vật gì, các con chỉ thấy vật đang ở đó thôi và không thấy vật gì khác nữa."

Các đệ tử hoang mang nên Minh Sư giảng giải cách đơn giản hơn: "Chẳng hạn, khi các con nhìn mặt trăng thì các con chỉ nên thấy mặt trăng thôi mà không thấy gì khác nữa."

"Khi người ta nhìn mặt trăng, thì người ta có thể thấy gì khác ngoại trừ mặt trăng?"

"Người đói bụng có thể (nhìn mặt trăng mà) thấy một mẩu phó mát hình tròn. Người si tình có thể thấy khuôn mặt người yêu."



TÔN GIÁO

Nhân một chuyến công du, vị Tổng Trấn sở tại dừng chân đảnh lễ Minh Sư.

Ông nói: "Thưa ngài, Việc Nước bề bộn không cho phép tôi có nhiều thì giờ luận bàn viển vông. Có thể nào ngài tóm gọn cốt lõi của tôn giáo trong một hai câu, cho một người quá bận rộn như tôi không?"

"Vì lợi ích của Thượng Quan, tôi xin tóm tắt điều cốt yếu đó trong một từ (kép)"

"Tuyệt vời! Và từ siêu việt đó là gì?"

"Thinh-Lặng."

"Và đường nào dẫn tới Thinh-Lặng?"

"Chiêm-niệm."

"Và xin cho phép tôi được hỏi chiêm-niệm là gì?"

"Thinh-Lặng."

LINH ĐẠO

Mặc dù đó là Ngày Tịnh Khẩu của Minh-Sư, một khách hành hương đã van lơn ngài ban bố một lời minh triết để có thể hướng dẫn suốt hành trình cuộc sống.

Minh Sư ân cần gật đầu, lấy một tờ giấy và viết gọn lỏn hai chữ: "Thức Tỉnh".

Lữ khách lúng túng: "Quá vắn tắt. Có thể nào xin thầy vui lòng khai triển thêm chút xíu?"

Minh Sư lại cầm miếng giấy lên và viết: "thức tỉnh, thức tỉnh, thức tỉnh."

Người khách lạ không hiểu ất giáp gì cả nên nói: "Nhưng những chữ đó nghĩa là gì?"

Minh Sư với lấy tờ giấy và viết: "thức tỉnh, thức tỉnh, thức tỉnh nghĩa là THỨC TỈNH"



TỈNH THỨC

"Có điều gì con có thể làm để được Thức Giác?"

"Không có điều gì, cũng như con không thể làm cho mặt trời mọc ban sáng được."

"Vậy thì những bài tập tu đức mà thầy truyền dạy, dùng để làm gì?"

"Để chắc chắn con không còn ngủ mê khi mặt trời bắt đầu mọc lên."



HIỆN DIỆN

"Ở đâu con sẽ tìm được sự Thức Giác?"

"Ở nơi đây."

"Chừng nào điều đó xảy ra?"

"Đang xảy ra ngay bây giờ đây."

"Vậy tại sao con không cảm nghiệm được?"

"Bởi vì con không nhìn."

"Con phải nhìn để tìm gì?"

"Không để tìm cái gì hết. Chỉ nhìn thôi."

"Nhìn gì?"

"Nhìn cái mà mắt con dán xuống."

"Con có phải nhìn một cách đặc biệt không?"

"Không. Con chỉ nhìn một cách bình thường mà thôi"

"Nhưng phải chăng con không luôn luôn nhìn một cách bình thường?"

"Không."

"Tại sao không."

"Vì muốn nhìn, con phải hiện diện ở đó. Thường khi con vẫn ở đâu đâu."

CHIỀU SÂU

Minh-Sư nói với doanh nhân: "Cũng như con cá phải chết ở trên đất khô, bạn cũng phải chết như vậy khi bạn vướng mắc thế sự. Con cá phải trở về với nước - bạn cũng phải trở về với sự cô tịch."

Doanh nhân cảm thấy bàng hoàng: "Tôi phải bỏ việc kinh doanh của tôi để vào sống trong tu viện sao?"

"Không, không phải. Bạn cứ duy trì doanh nghiệp của bạn và hãy đi vào trong nội tâm của bạn."



NỘI TÂM

Đệ tử thỉnh cầu một lời minh triết.

Minh Sư đáp: "Con hãy ngồi trong tịnh xá của con và tịnh xá của con sẽ dạy con sự minh triết."

"Nhưng con không có tịnh xá. Con không phải là một đan sĩ."

"Dĩ nhiên con có một tịnh xá. Hãy nhìn vào bên trong."



ĐOÀN SỦNG

Một đệ tử là người Do Thái hỏi: "Con phải làm việc lành nào để được Thượng Đế chấp nhận?"

Minh Sư trả lời: "Làm sao thầy biết được. Thánh Kinh nói rằng tổ phụ Abraham thực thi lòng hiếu khách và Thiên Chúa ở với ông. Tiên tri Elia say mê việc cầu nguyện và Thiên Chúa ở với ông. Vua David chăm lo việc trị nước và Thiên Chúa cũng ở với ông nữa."

"Có cách gì con có thể tìm ra việc mà Thượng Đế đã phân định cho riêng con không."

"Có chứ. Hãy tìm kiếm trong nội tâm con khuynh hướng sâu thẳm nhất, rồi nương theo đó mà hành động."

HÒA ĐIỆU

Trái với lẽ thường, Minh Sư ít tôn trọng luật lệ và truyền thống.

Một đệ tử và con gái ông cãi vã nhau vì ông đòi hỏi cô phải tuân theo luật lệ của đạo giáo khi chọn lựa người chồng tương lai.

Minh Sư công khai theo lập trường của người con gái .

Khi người đệ tử ấy ngạc nhiên vì sao một người thánh thiện như Minh Sư mà hành động như thế, ngài nói: "Con phải hiểu rằng cuộc sống cũng giống như âm nhạc, nghĩa là được hình thành bằng bản năng và cảm nhận hơn là bằng những luật lệ."



THÔNG CẢM

"Làm thế nào để con được ơn đừng bao giờ đoán xét người lân cận?"

"Bằng cầu nguyện."

"Vậy tại sao con chưa được ơn đó?"

"Tại vì con không cầu nguyện đúng chỗ."

"Chỗ đó ở đâu?"

"Ở trong cung lòng Thượng Đế."

"Và con vào đó như thế nào?"

"Con phải hiểu rằng ai phạm tội cũng đều không biết việc mình làm, nên họ đáng được thứ tha."



ẢO TƯỞNG

"Làm thế nào để đạt tới sự Sống Vĩnh Cửu?"

"Sự Sống Vĩnh Cửu chính là bây giờ đây. Con hãy trở về với hiện tại."

"Nhưng con đang sống trong hiện tại bây giờ đây, không phải sao?"

"Không phải đâu."

"Sao lại không?"

"Tại vì con không buông bỏ quá khứ."

"Tại sao con phải buông bỏ quá khứ? Không phải tất cả những gì thuộc về quá khứ đều xấu cả."

"Ta buông bỏ quá khứ, không phải vì quá khứ xấu xa, nhưng vì quá khứ đã chết rồi."

LỜI TIÊN TRI

"Con muốn trở thành một người dạy Chân Lý."

"Con có sẵn sàng để bị chế giễu, ghét bỏ và đói khổ cho đến năm bốn mươi lăm tuổi không?"

"Thưa được. Nhưng xin thầy nói cho con biết: điều gì sẽ xảy ra khi con quá bốn mươi lăm tuổi?"

"Con sẽ quen sống như thế."



CẢI TIẾN

Một người trai trẻ hoang phí hết gia tài vừa được thừa hưởng. Như thường xảy ra trong cảnh ngộ như thế, lúc anh bị cháy túi thì bạn bè bỏ rơi anh.

Cùng đường, anh tìm tới Minh Sư và nói: "Con mất hết tiền tài, bạn hữu. Điều gì sẽ xảy đến cho con nữa đây?"

"Con đừng lo. Hãy ghi nhớ lời thầy nói đây: mọi chuyện rồi sẽ tốt đẹp trở lại."

Chàng thanh niên lóe lên một tia hy vọng trong ánh mắt: "Con sẽ giàu có trở lại ư?"

"Không phải. Con sẽ quen sống cô đơn và không một đồng xu dính túi."



THỰC DỤNG

Nữ đệ tử chuẩn bị tiệc cưới, tuyên bố là do lòng yêu thương kẻ nghèo, chị đã thuyết phục gia đình đi ngược lại tục lệ bằng cách sắp xếp những khách nghèo hèn ngồi ở bàn đầu, còn những khách quyền quí ngồi ở cửa ra vào.

Chị nhìn vào mắt Minh Sư, chờ đợi ngài tán thành.

Minh Sư suy nghĩ một lát rồi nói: "Con ơi, đó là điều rất đáng tiếc. Đám cưới ấy không làm ai hài lòng hết. Gia đình con sẽ khó xử. Khách quyền quí sẽ bị xúc phạm và khách nghèo hèn sẽ đói meo, vì khi phải ngồi bàn đầu thì họ e dè nên không ăn uống no nê được."

NGU MUỘI

Đệ tử trẻ tuổi là một thần đồng đến nỗi học giả khắp nơi tìm đến tham vấn và rất ngạc nhiên trước sự hiểu biết của anh ta.

Khi vị Tổng Đốc sở tại muốn tìm một người cố vấn, ông đã đến gặp Minh Sư và hỏi: "Xin ngài nói cho tôi biết có đúng là cậu thanh niên đó đã biết nhiều điều như người ta đồn đãi?"

Minh Sư gượng gạo trả lời: "Thật tình mà nói, người thanh-niên đó đã đọc nhiều đến nỗi tôi không hiểu làm sao cậu ta có thể tìm ra thì giờ để biết được một điều gì."

HUYỀN THOẠI

Minh Sư truyền đạt giáo huấn của ngài qua những mẩu chuyện hay dụ ngôn mà đệ tử lãnh hội một cách thích thú hay đôi khi bực dọc vì họ mong ước được nghe những diễn từ sâu sắc hơn.

Minh Sư vẫn thản nhiên. Đối với những phản kháng của đệ tử, ngài chỉ trả lời như sau: "Các con thân mến, các con chưa bao giờ hiểu rằng khoảng cách ngắn nhất giữa con người và Chân Lý là một mẩu chuyện."

Lần khác ngài nói: "Các con đừng xem thường những mẩu chuyện. Chính nhờ cây nến một xu mà người ta tìm được đồng tiền bằng vàng; xuyên qua những câu chuyện tầm thường, người ta khám phá được những chân lý sâu sắc độc đáo."



HẠNH PHÚC

"Con rất cần đến sự giúp đỡ của thầy - nếu không, con sẽ quẫn trí luôn. Chúng con ở trong một căn phòng độc nhất, gồm có vợ chồng, con cái, và dâu rể! Do đó chúng con luôn bị căng thẳng thần kinh, la hét cãi cọ nhau om sòm. Căn nhà thật là chốn địa ngục."

Minh Sư đáp một cách trịnh trọng: "Con có hứa là làm bất cứ những gì thầy dạy bảo không?"

"Con xin thề là sẽ làm bất cứ điều gì."

"Được rồi. Con có bao nhiêu gia súc?"

"Một con bò cái, một con dê và sáu con gà."

"Con hãy đem hết các con vật đó vào trong căn phòng của con. Rồi con hãy trở lại sau một tuần lễ."

Đệ tử kinh hoàng. Nhưng đã trót hứa vâng lời. Do đó, anh ta đã mang các gia súc vào nhà. Một tuần lễ sau anh ta trở lại, gương mặt rầu rĩ thảm não và nói: "Con bị thần kinh căng thẳng đến tột độ. Nào là nhơ uế! Hôi hám! Ồn ào! Tất cả chúng con sắp sửa hóa điên mất!"

Minh Sư truyền dạy: "Con hãy trở về và đem hết súc vật ra ngoài."

Anh ta chạy một mạch về nhà. Và hôm sau, anh ta trở lại, ánh mắt rực sáng niềm vui: "Đời êm đẹp làm sao! Các gia súc đã đi khỏi. Căn phòng là một thiên đường: Yên tĩnh làm sao! Sạch sẽ làm sao! Và khoảng khoát làm sao!"

THIỀN ĐỊNH

Một đệ tử nằm ngủ và mơ thấy mình vào Thiên Đường. Rất đỗi ngạc nhiên, anh ta thấy Minh Sư và các đệ tử khác cũng đang ngồi ở đó, đắm mình trong thiền định.

Anh la lên: "Đó là phần thưởng trên nước Thiên Đường hay sao? Lạ nhỉ! Đúng là điều mà người ta đã làm ở trên mặt đất!"

Anh nghe một tiếng la lớn: "Đồ ngu! Con tưởng những người thiền định đó đang ở trên Thiên Đường sao? Hoàn toàn ngược lại - Thiền Đường ở trong tâm của họ."



THỰC TẾ

Một người mê cờ bạc, ngày kia nói với Minh Sư: "Hôm qua người ta bắt gặp con chơi cờ gian bạc lận nên những người chung sòng đã cho con một trận nên thân và họ đã liệng con qua cửa sổ. Thầy thấy con phải làm gì đây?"

Minh Sư nhìn thẳng vào mắt anh ta rồi nói: "Nếu tôi ở vào trường hợp của anh, từ rày về sau, tôi sẽ chơi bài ở tầng trệt."

Các đệ tử giật mình nên hỏi: "Sao thầy không khuyên bảo anh ta đừng chơi bài nữa?"

Minh Sư trả lời một cách ngắn gọn và đầy ý nghĩa như sau: "Bởi vì thầy biết có khuyên như thế cũng chỉ bằng thừa mà thôi."

TIN ĐỒN

Đệ tử nóng lòng muốn thuật lại Minh Sư tiếng đồn nghe ngóng ngoài chợ.

Minh Sư nói: "Hãy thư thả. Con định thuật lại những gì? Chuyện có thực không?"

"Con không tin như thế."

"Chuyện hữu ích không?"

"Dạ không."

"Chuyện vui không?"

"Dạ không."

"Vậy tại sao chúng ta phải nghe những chuyện đó."



THOẢI MÁI TÂM LINH

Minh Sư thường nói rằng không một từ ngữ nào là thô tục nếu chúng được sử dụng trong một ngữ cảnh thích hợp.

Khi người ta nói cho ngài hay là một đệ tử có thói quen hay thề thốt, ngài đã đưa ra nhận xét như sau: "Mọi người thừa biết rằng những lời thề thốt sẽ mang lại sự thoải mái tinh thần khi nào kinh nguyện không đem đến được."

TẦM PHÀO

Một đệ tử thú nhận có tật xấu thích ngồi lê đôi mách.

Bằng một giọng ranh mãnh, Minh Sư đáp: "Lặp đi lặp lại những chuyện tầm phào thì không đến nỗi tệ nếu con không thêm thắt vào đấy."



NÁO ĐỘNG

Các đệ tử không ngừng xin Minh-Sư ban bố những lời minh triết; ngài phán bảo họ: "Minh triết không được biểu thị bằng lời nói. Minh triết được biểu lộ bằng việc làm."

Nhưng khi thấy đệ tử lăn xả vào hành động, Minh Sư cười thoải mái và nói: "Đó không phải là hành động mà là náo động."



TÙ NGỤC

Minh-Sư nói với đệ tử: "Con quá tự hào về trí thông minh của con. Con chẳng khác nào một tù nhân hãnh diện về chiều rộng của xà lim nhốt mình."

PHẦN HAI



CĂN TÍNH

"Người ta tìm kiếm sự hợp nhất với Thượng Đế như thế nào?"

"Con càng khổ công tìm kiếm bao nhiêu thì con càng tạo ra khoảng cách giữa Chúa và con bấy nhiêu."

"Vậy người ta nên làm gì đối với khoảng cách đó?"

"Con phải hiểu rằng khoảng cách đó không có."

"Điều đó có nghĩa là Chúa và con chỉ là một ư?"

"Không phải một, cũng không phải hai."

"Làm sao có thể như thế được?"

"Mặt trời và ánh sáng mặt trời, đại-dương và những đợt sóng của đại-dương, ca-sĩ và bài ca - không phải một. Cũng không phải hai."



PHÂN BIỆT

Người bị tình phụ nói: "Con bị phỏng tay một lần. Con sẽ không bao giờ si tình nữa."

Minh Sư đáp: "Con chẳng khác nào con mèo bị phỏng vì ngồi ở trên lò lửa, rồi từ chối sẽ không bao giờ ngồi xuống nữa."



MÁY MÓC

Ngày kia, Minh Sư hỏi đệ tử: "Điều nào quan-trọng hơn: minh triết hay hành động?"

Các đệ tử đều nhất trí trả lời: "Hành động dĩ nhiên rồi. Có ích lợi gì nếu sự minh triết không được thể hiện bằng hành động?"

Minh Sư đáp: "Và hành động có ích lợi gì nếu phát xuất từ một quả tim không thức giác?"

TÔN KÍNH

Đối với một đệ tử tỏ ra tôn kính một cách thái quá, Minh Sư bảo: "Ánh sáng phản chiếu trên tường. Tại sao phải tôn kính bức tường? Con nên chú tâm vào ánh sáng thì hơn."



TRÁNH NÉ

Một du khách xem xét chân dung các vị Minh Sư quá cố ở trong đền thờ và nói: "Còn có những Minh Sư nào ở trên đời này nữa không?"

Hướng dẫn viên trả lời: "Còn có một vị."

Du khách van nài được diện kiến vị Minh Sư đó và bắt đầu đặt câu hỏi: "Ngày nay người ta có thể tìm gặp những vị đại Minh-Sư ở đâu?"

Minh Sư la lên: "Này lữ khách!"

Du khách kính cẩn trả lời: "Thưa ngài!"

"ÔNG đang ở đâu vậy?"

SỐ PHẬN

Một bà than vãn về số phận của mình, Minh Sư bảo: "Chính bà làm nên số phận của bà."

"Nhưng chắc chắn không phải tôi chịu trách nhiệm việc tôi sinh ra làm đàn bà?"

"Sinh ra làm đàn bà không phải là số phận. Đó là định mệnh. Số phận là cách thức mà bà chấp nhận nữ tính của mình và là điều mà bà làm nên với cái nữ tính ấy."



TÁI SINH

Minh Sư bảo: "Hãy đoạn tuyệt với quá khứ và con sẽ giác ngộ."

"Con đang thực hiện điều đó từng giai đoạn một"

"Sự tăng trưởng đạt được qua từng giai đoạn. Giác ngộ thì nhất thời."

Về sau, Minh Sư nói: "Hãy nhảy vọt! Con không thể vượt qua cái hố bằng những bước nho nhỏ được."



MƠ MỘNG

"Chừng nào con Giác Ngộ?"

Minh Sư trả lời: "Khi con thấy được."

"Thấy được gì?"

"Thấy cây cối, bông hoa và trăng sao."

"Nhưng con thấy các thứ đó mỗi ngày."

"Không, những gì con thấy là những cây cối bằng giấy, bông hoa bằng giấy, và trăng sao bằng giấy. Bởi vì con không sống trong thực tại mà sống trong ngôn ngữ và tư duy của con mà thôi."

Và vì cẩn trọng, Minh Sư dịu dàng nói thêm: "Khổ nỗi, con sống một cuộc sống bằng giấy và con sẽ chết một cái chết bằng giấy."

BIẾN ĐỔI

Một đệ tử không ngừng than phiền những người chung quanh; Minh Sư phán bảo anh ta: "Nếu con muốn được yên tĩnh, con phải lo thay đổi chính con, chứ không phải thay đổi người khác. Bao bọc chân mình bằng đôi hài thì dễ hơn là lót thảm khắp cùng mặt đất."



PHẢN ỨNG

Người ta hỏi Minh Sư dựa trên tiêu chuẩn nào để chọn lựa đệ tử.

Ngài bảo: "Nhất cử nhất động, tôi đều thực thi trong sự phục tùng khiêm tốn. Do đó, những người tỏ ra cao ngạo trước sự khiêm tốn của tôi, tôi chối từ ngay. Đối với những người quá tôn kính tôi vì tôi có thái độ khiêm tốn, thì tôi cũng từ chối nhanh như thế."



TRIẾT LÝ

Trước khi xin làm đệ tử, thỉnh sinh muốn Minh Sư xác quyết đôi điều.

"Thầy có thể dạy bảo con về mục đích của nhân sinh không?"

"Thầy không thể."

"Hay ít ra, thầy có thể dạy con về ý nghĩa cuộc đời chứ?"

"Thầy không thể.'

"Thầy có thể cắt nghĩa cho con bản chất sự chết và sự sống ở đời sau không?"

"Thầy không thể."

Khách hành hương ra về, lòng đầy khinh miệt. Đệ tử chán nản vì Minh Sư đã để lộ sự kém cỏi của mình.

Bằng một giọng dịu dàng, Minh-Sư giải thích như sau: "Tìm hiểu bản chất và ý-nghĩa cuộc sống để làm gì, nếu các con không bao giờ cảm nếm cuộc sống? Thầy mong muốn các con nên thưởng thức mẩu bánh của mình hơn là nói dông nói dài về cái bánh ấy."

LÀM ĐỆ TỬ

Một khách hành hương muốn trở thành đệ tư,û Minh Sư nói với ông: "Bạn có thể sống với tôi, nhưng bạn đừng trở thành người theo tôi."

"Như vậy, con sẽ theo ai?"

"Không theo ai hết. Ngày nào bạn theo một ai đó thì bạn hết theo Chân-Lý."



MÙ QUÁNG

"Con có thể trở thành đệ tử của thầy không?"

"Con chỉ là đệ tử vì mắt con nhắm nghiền lại. Ngày nào mắt con mở ra, con sẽ thấy rằng không có gì để con có thể học hỏi với thầy hay với bất cứ ai."

"Như vậy Minh Sư để làm gì?"

"Để cho con thấy rằng không cần phải có Minh Sư."



TRUNG GIAN

Một khách hành hương hỏi một đệ tử: "Tại sao bạn cần tới Minh Sư?"

Đệ tử trả lời: "Để được đun nóng, nước cần tới một cái ấm để làm trung gian giữa nó với lửa."

SỐNG CÒN

Ngày nào cũng thế, đệ tử chỉ hỏi Minh Sư mỗi một câu: "Làm thế nào con gặp được Thượng Đế?"

Và ngày nào Minh Sư cũng trả lời một câu giống nhau, đầy bí ẩn: "Bằng sự ước muốn."

"Nhưng con ao ước Thượng Đế hết tâm-hồn! Vậy tại sao con không gặp được Ngài?"

Ngày kia, có dịp Minh Sư cùng đệ tử đó đi tắm trong một dòng sông. Ngài dìm đầu đệ tử xuống nước và cứ giữ như thế trong khi đệ tử đáng thương kia vùng vẫy một cách tuyệt vọng để cố thoát thân.

Hôm sau, Minh Sư bắt đầu gợi chuyện: "Tại sao con cố vùng vẫy như thế khi thầy dìm đầu con xuống nước?"

"Bởi vì con muốn hít thở không khí."

"Khi con nhận lãnh ơn khao khát hít thở Thượng Đế cũng như con khao khát hít thở không khí thì con sẽ gặp gỡ Ngài."



LỆ THUỘC

Một đệ tử quá lệ thuộc vào sách vở, Minh Sư bảo anh:

"Một người đi chợ bị mất mảnh giấy ghi chép các món hàng phải mua. Nhưng khi kiếm lại được, anh ta rất đỗi vui mừng, vội vàng đọc đi đọc lại và bám vào đấy cho đến khi mua sắm xong - sau đó anh vứt đi như một mảnh giấy lộn vô giá trị."

TRỐN THOÁT

Minh Sư đã trở thành một huyền thoại trong khi còn sống. Tiếng đồn ngày kia Chúa hỏi ý kiến như sau: "Cha muốn chơi trò cút bắt với loài người. Cha đã hỏi các thiên sứ chỗ nào tốt nhất để ẩn trốn. Có thiên sứ nói ở dưới đáy đại dương. Thiên-sứ khác nói ở trên đỉnh núi cao. Thiên sứ khác lại nói ở mặt tối phía sau mặt trăng hay ở một hành tinh xa xôi nào đó. Còn con, con đề nghị thế nào?"

Minh Sư thưa: "Xin Cha hãy ẩn núp trong tâm con người. Đó là nơi cuối cùng mà người ta nghĩ tới!"



BẤT BẠO ĐỘNG

Một con rắn độc ở trong làng đã cắn nhiều người đến nỗi ít ai dám mạo hiểm đi ra ngoài đồng.

Người ta nói rằng Minh Sư thánh thiện đến nỗi ngài đã chế ngự con rắn và khuyên bảo nó thực thi tinh thần bất bạo động.

Chẳng bao lâu, dân làng khám phá ra rằng con rắn đã trở thành vô hại. Họ bắt đầu ném đá và kéo đuôi nó.

Họ đánh đập con rắn một cách tồi tệ và một đêm kia nó đã bò vào nhà Minh Sư để ta thán. Ngài bảo nó: "Bạn ơi, bạn không làm cho dân làng sợ nữa, tội nghiệp thật!"

"Nhưng phải chăng chính ngài đã dạy tôi thực thi tinh thần bất bạo động?"

"Tôi bảo bạn đừng cắn - chứ không bảo bạn đừng rít lên."

ĐÃNG TRÍ

Các đệ tử bàn cãi sôi nổi để xem công việc nào là khó khăn nhất:

Viết ra điều mà Chúa mạc khải là Thánh Kinh, hiểu những gì Chúa đã mạc khải trong Thánh Kinh hoặc giải nghĩa cho kẻ khác về Thánh Kinh sau khi mình đã lãnh hội được.

Khi được hỏi kiến, Minh Sư trả lời: "Thầy biết được một công việc khó khăn hơn bất cứ việc nào trong ba việc kể trên."

"Đó là gì?"

"Là cố gắng làm cho một đám ngu muội như các con nhận thức đúng thực tế."



HỒI HƯƠNG

Minh Sư bảo: "Có ba giai đoạn trong tiến trình tu đức đối với mỗi người: giai đoạn thể chất, giai đoạn tâm linh và giai đoạn thần linh."

Các đệ tử nôn nóng hỏi: "Giai đoạn thể chất là gì?"

"Đó là giai-đoạn mà người ta thấy cây cối là cây cối và núi non là núi non.

"Giai đoạn tâm linh là gì?"

"Đó là khi người ta nhìn sự vật một cách thâm sâu hơn - và rồi người ta nhận thấy cây cối không còn là cây cối nữa và núi non không còn là núi non nữa."

"Và giai đoạn thần linh là gì?"

Minh Sư cười sảng khoái trả lời: "À! Đó là Giác Ngộ, khi cây cối trở lại cây cối và núi non trở lại núi non."

CẰN CỖI

Minh Sư cho rằng những bài diễn văn uyên bác chẳng ích lợi gì. Ngài gọi đó là "Những viên ngọc quí của sự minh triết."

Các đệ tử hỏi: "Nếu những diễn từ đó là những viên ngọc quí, sao thầy tỏ vẻ khinh miệt như thế?"

Minh Sư trả lời: "Các con biết có viên ngọc quí nào từng mọc lên khi người ta ươm trồng chúng trong một cánh đồng không?"



THINH LẶNG

"Kiến thức và lòng mộ đạo của các con thì có ích lợi gì? Một con lừa có trở thành khôn ngoan chăng vì sống ở trong thư viện? Hay một con chuột có đạt sự thánh thiện chăng vì sống ở trong nhà thờ?"

"Vậy thì chúng con cần phải có điều gì?"

"Một con tim."

"Làm thế nào để có được?"

Minh Sư lặng thinh không nói. Ngài phải nói sao để họ không biến mọi sự thành một môn để học hoặc một đối tượng để thờ?

TỚI ĐÍCH

"Con đường đưa tới thức giác khó hay dễ?"

"Cũng không khó, cũng không dễ."

"Tại sao vậy?"

"Tại vì thức giác không thực hữu."

"Vậy phải đi như thế nào để tới đích?"

"Không phải đi. Đó là một hành trình không có khoảng cách. Hãy dừng bước và các con sẽ tới."



TIẾN HÓA

Ngày hôm sau Minh Sư bảo: "Trời hỡi! Đi thì dễ hơn dừng lại."

Các đệ tử muốn biết tại sao.

"Vì ngày nào các con còn bước đi để đạt tới một mục đích, thì các con còn có thể bám víu vào một ước mơ. Khi dừng lại, các con phải đối diện với thực tế."

Các đệ tử đâm ra hoang mang nên hỏi: "Làm thế nào các con có thể thay đổi được nếu không có mục tiêu hay những điều ước mơ?"

"Thay đổi thực sự là thay đổi mà không cần ý chí. Hãy đối diện với thực tế, rồi sự thay đổi không ý chí sẽ xảy ra."

VÔ Ý THỨC

"Con có thể tìm thấy Thượng Đế ở đâu ?"

"Ngài đang ở trước mặt con đây."

"Vậy tại sao con không nhìn ra Ngài?"

"Tại sao người say rượu không thể nhìn ra ngôi nhà của mình?"

Về sau, Minh Sư nói: "Con hãy tìm cho ra điều đã làm cho con say sưa. Muốn nhìn ra, các con phải điều độ hơn."



TRÁCH NHIỆM

Minh Sư đi chu du với một đệ tử. Tới gần làng, họ gặp phải ông Thống Đốc. Vị này tưởng nhầm hai thầy trò tới chúc mừng ông đến thăm làng nên tuyên bố: "Thật không cần thiết phải phiền quí vị đến đây để đón tiếp tôi."

Đệ tử trả lời: "Thưa ngài, ngài lầm rồi, chúng tôi đi chu du. Nhưng giả như chúng tôi có biết ngài đến thăm, chúng tôi sẵn sàng nhọc công hơn nữa để đến đón tiếp ngài."

Minh Sư không thốt lời gì. Chiều tối, ngài nói: "Có thật cần thiết để con nói ra là chúng ta đã không đến để chúc mừng ông thống-đốc? Con có nhận ra là ông ta cảm thấy mình ngớ ngẩn như thế nào không?"

"Nhưng nếu chúng ta không nói lên sự thật, chẳng phải là chúng ta sẽ cảm thấy có lỗi vì đã dối gạt ổng sao?"

"Chúng ta không hề dối gạt. Chính ông ta tự lừa dối mình thôi."

VÔ THẦN

Các đệ tử rất vui mừng khi được Minh Sư cho biết là ngài mong muốn có được một chiếc áo mới cho ngày sinh nhật của ngài. Người ta đã mua vải tốt nhất. Ông thợ may trong làng đã đến lấy ni cho Minh Sư và hứa rằng, nếu Thượng Đế muốn, chiếc áo sẽ hoàn tất trong một tuần lễ.

Sau một tuần, một đệ tử được phái tới nhà ông thợ may trong khi Minh Sư đang hết sức mong đợi chiếc áo mới. Ông thợ may phân trần: "Vì có một chút trục trặc. Nhưng nếu Chúa muốn, chiếc áo sẽ hoàn tất ngày mai."

Hôm sau, ông thợ may lại phân bua: "Rất tiếc, chiếc áo chưa xong được. Xin vui lòng trở lại ngày mai nữa và, nếu Chúa muốn, chiếc áo sẽ xong, chẳng chút sai chạy."

Hôm sau nữa, Minh Sư bảo đệ tử: "Con hãy hỏi ông ta phải mất hết bao lâu nếu ông để Chúa đứng ngoài công việc ấy?"



PHÓNG TÂM

"Tại sao mọi người ở đây đều hạnh phúc đến thế, chỉ trừ một mình con thôi?"

Minh Sư trả lời: "Bởi vì họ đã học cách thấy đâu đâu cũng đều thiện hảo và đẹp đẽ cả."

"Tại sao con không thấy thiện hảo và tốt đẹp ở đâu hết?"

"Tại vì con không thể nhìn thấy ở bên ngoài con điều mà con không thấy được ở bên trong con."

ƯU TIÊN

Theo một huyền thoại, Thượng Đế đã sai một Thiên Sứ đến với Minh Sư kèm theo sứ điệp như sau: "Con hãy xin sống tới một triệu năm và lời cầu xin đó sẽ được chấp nhận. Cho dẫu một triệu triệu năm cũng được. Vậy con muốn sống bao nhiêu năm?"

Minh Sư trả lời không chút do dự: "Tám chục năm."

Các đệ tử rầu rĩ: "Nhưng, thầy ôi, nếu thầy sống tới một triệu năm, thầy thử xem bao nhiêu thế hệ sẽ được hưởng lợi ích do sự minh triết của thầy."

"Nếu thầy sống tới một triệu năm, người đời sẽ tha thiết muốn kéo dài đời sống hơn là trau dồi sự minh triết."



KHÔNG CẦN NỖ LỰC

Có một người do dự dấn thân vào việc thăng tiến tâm linh vì sợ phải nỗ lực và từ bỏ; Minh Sư bảo người ấy:

"Phải cần đến bao nhiêu nỗ lực và từ bỏ để mở mắt ra mà nhìn thấy?"

BUÔNG THẢ

"Con phải làm gì để được thức giác?"

"Không làm gì hết."

"Sao lại không?"

"Tại vì không phải làm một điều gì mà người ta đạt tới thức giác. Thức giác xảy tới tự nhiên."

"Vậy thì không bao giờ có thể đạt tới thức giác?"

"Ồ! Có chứ."

"Bằng cách nào?"

"Bằng vô vi."

"Và người ta phải làm gì để đạt đến vô vi?

"Người ta phải làm gì để thiếp ngủ và để thức giấc?"



DIỄN ĐẠT

Một văn hào sưu tầm đạo giáo quan tâm đến những quan điểm của Minh Sư nên hỏi: "Người ta khám phá Thượng Đế như thế nào?"

Minh Sư trả lời sắc bén: "Qua việc làm con tim trắng trẻo bằng thiền quán, chứ không phải bôi đen những trang giấy bằng những diễn từ đạo giáo."

Và quay sang các đệ tử trí thức, Minh Sư nói thêm bằng giọng châm biếm: "Hoặc làm cho không khí trở nên dày đặc bởi những cuộc tranh luận uyên bác."

KHÁM PHÁ

"Xin thầy giúp con tìm thấy Thượng Đế."

"Không ai có thể giúp con được."

"Tại sao vậy?"

"Cũng một lý do là không ai có thể giúp cá biển khám phá ra đại dương."



ẨN DẬT

"Con sẽ giúp đỡ thế giới như thế nào?"

Minh Sư đáp: "Bằng cách tìm hiểu thế giới."

"Và con sẽ tìm hiểu thế giới như thế nào?"

"Bằng cách xa lánh thế giới."

"Như vậy con sẽ phục vụ nhân loại thế nào?"

"Bằng cách tìm hiểu chính con."

TIẾP THU

"Con muốn học tập. Thầy sẽ chỉ dạy cho chúng con không?"

Minh Sư đáp: "Thầy không nghĩ rằng con biết cách học tập."

"Có thể nào thầy chỉ dạy con cách học tập không?"

"Chúng con có thể học cách thức để cho thầy dạy không?"

Thấy những đệ tử hoang mang, về sau Minh-Sư nói thêm: "Chỉ có 'dạy' khi nào có 'học'. Chỉ có 'học' khi nào con 'dạy' một điều gì đó cho bản thân mình.



HOÁN CẢI

Một nhóm đệ tử nóng lòng đi hành hương, Minh Sư bảo họ: "Hãy mang quả mướp đắng này theo các con. Hãy nhớ nhúng nó vào những giòng sông thánh và mang nó vào mọi nơi linh thiêng."

Khi đệ tử trở về, trái mướp đắng được đem nấu chín và thở thành một món ăn nhiệm tích.

Sau khi nếm món ăn đó Minh Sư nói bằng một giọng ranh mãnh: "Lạ thật, nước thánh và những đền đài linh thiêng không làm cho quả mướp đắng trở nên ngọt hơn!"



NHÂN QUẢ

Mọi người rất đỗi ngạc nhiên về ẩn dụ mang tính cách rất thời sự của Minh Sư: "Đời sống chẳng khác gì một chiếc xe hơi."

Các đệ tử đợi chờ trong thinh lặng vì biết rằng trước sau gì rồi cũng được nghe lời giải thích:

Cuối cùng Minh Sư bảo: "Ồ, phải rồi. Người ta có thể dùng một chiếc xe hơi để vượt đèo cao."

Mọi người lại im lặng.

"Nhưng đa số người ta nằm trước xe hơi, tự ý để cho xe cán lên. Rồi họ đổ thừa cho chiếc xe hơi gây ra tai nạn."

CƯỠNG BÁCH

Đối với những người muốn trở thành đệ tử, Minh Sư đòi hỏi phải nghiêm túc trong mục đích của mình.

Tuy nhiên, Minh Sư quở trách những đệ tử quá căng thẳng trong những nỗ lực tu đức. Thái độ ngài đề xướng là một sự nghiêm túc thoải mái hay một sự thoải mái nghiêm túc - cũng như thái độ của vận động viên trong trận đấu hay của kịch sĩ trên sàn diễn.

Và cần phải rất là kiên nhẫn. Ngài nói: "Những bông hoa bị ép nở thì mất đi hương thơm. Những hoa trái bị ép chín thì mất đi vị ngọt."



TÍNH TOÁN

Minh Sư thường hay trêu những đệ tử suy nghĩ miên man trước khi quyết định.

Ngài nói thế này: "Những ai suy nghĩ cho đến độ chín muồi trước khi bước tới một bước thì sẽ đứng mãi trên một chân cho đến suốt đời."



CẢI CÁCH

Tu viện có những luật lệ, nhưng Minh Sư luôn luôn cảnh cáo đệ tử về sự câu thúc của luật lệ.

Ngài thường bảo: "Đức vâng lời giúp ta giữ luật. Tình yêu giúp ta biết rõ lúc nào phải phá luật."

BẮT CHƯỚC

Sau khi đạt ngộ, Minh Sư bắt đầu sống giản dị, vì ngài nhận thấy sống đơn giản thích hợp với sở thích của mình.

Minh Sư cảm thấy buồn cười khi biết đệ tử bắt đầu sống giản dị vì bắt chước mình.

Ngài nói: "ích lợi gì đâu khi mô phỏng lối sống của thầy mà thiếu động cơ thúc đẩy như thầy. Hoặc chọn động cơ thúc đẩy của thầy mà thiếu cái quan điểm đã phát sinh ra động cơ đó?"

Các đệ tử được hiểu rõ hơn khi nghe ngài nói: "Một con dê mọc râu thì có trở thành một Rab-bi được chăng?"



ĐƠN ĐỘC

Có một đệ tử lúc nào cũng tìm kiếm những giải đáp từ Minh Sư, ngài bảo anh: "Ở trong con có sẵn giải đáp cho mọi vấn nạn của mình - con chỉ cần biết cách tìm ra giải đáp ấy thôi."

Và ngày kia, ngài tuyên-bố: "Ở trong thế giới tinh thần, con không thể bước đi nhờ vào ánh sáng của ngọn đèn người khác. Con muốn mượn cây đèn của thầy. Thầy thấy tốt hơn hết là dạy con cách tự làm lấy cây đèn cho chính con."



THIỂN CẬN

Minh Sư nói với một đệ tử sống trên mây: "Nếu con biến thầy thành một người có thẩm quyền đối với con, thì con đã làm hại chính con, vì con không nhìn xem mọi việc bằng chính đôi mắt của con."

Và nghĩ một chút, ngài nói nhỏ nhẹ: "Con cũng làm hại thầy nữa, vì con không nhìn thầy đúng như con người thực của thầy."

KHIÊM TỐN

Một du khách tự cho mình là người truy tầm Chân Lý, Minh Sư bảo ông: "Nếu bạn tìm kiếm Chân Lý, thì bạn phải có một điều vượt lên trên hết mọi điều khác."

"Tôi biết. Đó là lòng say mê không thể cưỡng được đối với Chân-Lý."

"Không phải đâu. Đó là thái độ sẵn sàng chấp nhận rằng bạn có thể sai lầm."



TRẤN ÁP

Minh Sư đã hôn mê từ nhiều tuần lễ và ở trong tình trạng thập tử nhất sinh. Ngày kia, thình lình mở mắt ra, ngài nhận thấy người đệ tử mà ngài quý mến đang ngồi bên cạnh.

Ngài hỏi nhỏ nhẹ: "Con không rời cạnh giường thầy chút nào phải không?"

"Thưa thầy, không. Con không thể nào rời được."

"Tại sao vậy?"

"Vì thầy là ánh sáng đời con."

Minh Sư thở dài não nuột: "Con ơi, có phải thầy làm lóe mắt con rồi không, nên con đành không nhận ra ánh sáng ở trong con?"



PHÁT TRIỂN

Minh Sư ngồi say mê chăm chú khi một kinh tế gia nổi tiếng cắt nghĩa kế hoạch phát triển của mình.

Ngài hỏi: "Trong một lý thuyết kinh tế, xem sự phát triển là điều duy nhất đáng quan tâm có nên chăng?"

"Vâng, mọi phát triển tự bản chất là tốt rồi."

Minh Sư nói: "Chẳng phải đó cũng là cách suy nghĩ của tế bào ung thư sao?"

CHẤP NHẬN

"Làm thế nào để tôi có thể trở thành một vĩ nhân như thầy."

Minh Sư đáp: "Tại sao phải trở thành một vĩ nhân? Thành nhân đã là một kỳ công vĩ đại rồi!"

BẠO LỰC

Minh Sư luôn giảng dạy rằng mặc cảm tội lỗi là một cảm xúc không lành mạnh và người ta nên xa lánh như ma quỉ vậy - mọi mặc cảm tội lỗi.

Ngày kia một đệ tử hỏi: "Nhưng người ta phải chê ghét tội lỗi của mình chứ?"

"Khi con có mặc cảm tội lỗi thì điều con ghét không phải là tội lỗi mà chính là bản thân mình."



KHÔNG THÍCH ĐÁNG

Trong buổi thảo luận công khai hôm đó, mọi câu hỏi đều quay chung quanh đời sống sau khi chết.

Minh Sư chỉ cười và không trả lời bất cứ câu hỏi nào.

Các đệ tử hỏi cho biết tại sao Minh Sư đã tránh né, về sau ngài đáp cho họ: "Các con có nhận thấy chăng chính những người không biết phải sống đời sống này như thế nào mới khao-khát một đời sống khác, một đời sống vĩnh cửu?"

Một đệ-tử khẩn-khoản hỏi: "Nhưng có hay không có sự sống sau khi chết?"

Minh-Sư trả lời cách bí ẩn: "Có sự sống trước khi chết không? Đó mới là vấn đề!"

BẮT CHƯỚC

Đệ tử: "Làm thế nào để con có thể nhuộm được 1 mái tóc vàng óng ả như của như thầy ???"

Minh Sư đáp: "Không bao giờ nhuộm được y như vậy đâu . Bởi vì thầy xài tóc giả !"

THÁCH ĐỐ

Một đệ tử thích dễ dãi, than phiền là không bao-giờ cảm nhận được sự thanh tịnh mà Minh Sư hằng khuyến khích.

Ngài giảng giải: "Sự thanh tịnh chỉ đến với người hoạt động mà thôi."



Ý THỨC HỆ

Một nhóm người tranh đấu chính trị cố trình bày cho Minh Sư cách thức mà ý thức hệ của họ có thể thay đổi bộ mặt thế giới.

Minh Sư chăm chú lắng nghe.

Ngày hôm sau ngài nói: "Một ý thức hệ tốt hay xấu cũng tùy thuộc những người sử dụng nữa. Nếu một triệu con chó sói tụ tập lại để tranh đấu cho công lý thì có phải vì thế mà chúng không còn là một triệu con chó sói nữa chăng?"



LUÂN LÝ

Các đệ tử thường mải mê về những câu hỏi đúng hay sai. Đôi khi câu giải đáp khá minh bạch. Đôi khi rất là vu vơ.

Nếu Minh Sư tình cờ có mặt trong các buổi thảo luận đó, ngài không can dự vào.

Ngày kia người ta hỏi ngài câu này: "Giết kẻ tìm cách giết mình; điều đó đúng hay sai?"

Minh-Sư đáp: "Làm sao thầy biết được."

Các đệ tử sửng sốt trả lời: "Vậy làm thế nào để phân biệt đúng hay sai?"

Minh Sư nói: "Bao lâu các con còn sống, hãy giết chết cái tôi của mình, cho nó chết thật. Rồi hãy hành động như các con muốn và hành động các con sẽ đúng."

TƯỞNG TƯỢNG

"Kẻ thù lớn nhất của thức giác là gì?"

"Là sự sợ hãi."

"Và sự sợ hãi do đâu mà đến?"

"Do ảo tưởng."

"Và ảo tưởng là gì?"

"Là tưởng rằng những bông hoa quanh mình là những con rắn độc."

"Làm thế nào để con có thể đạt được giác thức?"

"Con hãy mở mắt để thấy."

"Thấy gì?"

"Thấy rằng không có con rắn độc nào ở chung quanh con."



ĐIỀU KHIỂN TỪ XA

Đối với một đệ tử nhút nhát muốn trở nên tự tin, Minh Sư bảo: "Con tìm điều xác quyết trong ánh mắt kẻ khác và con nghĩ đó là sự tự tin."

"Vậy thì con không nên xem trọng ý kiến của kẻ khác ư ?"

'Ngược lại là khác. Con hãy xem trọng mọi điều kẻ khác nói, nhưng đừng để ý kiến họ khống chế con."

"Làm thế nào để đập tan sự khống chế đó?"

"Làm thế nào để người ta đập tan một ảo tưởng ?"



ĐẦU TƯ

"Làm thế nào để con có thể thoát khỏi sự sợ hãi?"

"Làm thế nào để bạn thoát khỏi cái mà bạn đang bám vào ?"

"Thầy muốn ám chỉ là con đang bám vào những sự sợ hãi của con? Con không thể đồng ý điều đó."

"Bạn hãy xét xem sự sợ hãi đang che chở bạn điều gì và bạn sẽ đồng ý! Rồi bạn sẽ thấy sự điên rồ của mình."

NHẬN THỨC

"Sự cứu rỗi đạt được nhờ hành động hay nhờ thiền quán?"

"Không nhờ hành động cũng như không nhờ thiền quán. Sự cứu rỗi đạt được khi người ta thấy."

"Thấy gì?"

"Thấy rằng cái kiềng bằng vàng mà bạn mong có được thì đang tròng vào cổ của bạn. Thấy rằng con rắn mà bạn khiếp sợ chỉ là một khúc nhợ kéo lê lết trên mặt đất."



MỘNG DU

Minh Sư cởi mở khiến đệ tử bạo dạn hỏi: "Xin nói cho chúng con biết thầy đạt được điều gì khi Giác Ngộ. Thầy đã đạt tới Thiên tính chưa?"

"Chưa."

"Thầy đã trở thành một vị Thánh chưa?"

"Chưa."

"Vậy thầy đã đạt được điều gì?"

"Một người thức giác."

BUÔNG BỎ

Các đệ tử tò mò muốn biết tại sao Minh Sư sống rất đạm-bạc nhưng không bao giờ kết án những môn đồ giàu có.

Ngày kia ngài nói: "Thật là hiếm-hoi, nhưng không phải là không có, một người vừa giàu có vừa thánh thiện."

"Như thế nào?"

"Khi tiền tài ảnh hưởng trên con tim người ấy giống như bóng tre ngả xuống sân."

Đệ tử quay lại để nhìn bóng tre quét mặt sân mà không lay động một hạt bụi nào.





PHÂN BIỆT

Minh Sư cùng vài đệ tử dạo chơi dọc theo bờ sông.

Ngài nói: "Các con hãy xem, cá tung tăng lội bằng thích. Chúng khoái trá thật."

Có người khách lạ nghe trộm như thế liền nói: "Làm sao ngài biết cá khoái trá - ngài có phải là cá đâu?"

Các đệ tử kinh ngạc vì sự hỗn xược đó. Minh Sư mỉm cười về điều mà ngài nhận ra là thái độ vô uý trong vấn đề học hỏi .

Ngài đáp trả cách nhã nhặn: "Còn bạn, làm sao bạn biết tôi không phải là cá - bạn có phải là tôi đâu?"

Các đệ tử cười khoái trá, cho đó là một câu trả đũa đích đáng. Riêng người khách lạ cảm thấy bàng hoàng vì những lời nói thâm thúy đó.

Ông ta suy nghĩ suốt ngày rồi tìm tới tu viện và nói: "Có lẽ ngài không khác loài cá như tôi đã tưởng. Và tôi cũng không khác ngài."

SÁNG TẠO


Người ta biết Minh Sư đứng về phía cách mạng, bất chấp việc làm phật ý chính quyền.

Khi được hỏi lý do tại sao chính ngài lại từ chối tham gia tích cực công việc cách mạng xã hội, Minh Sư trả lời bằng câu ngạn ngữ đầy bí ẩn sau đây:


"Ta ngồi yên

Ta vô vi

Xuân vẫn đến

Cỏ vẫn mọc. » 
(Ngột nhiên vô sự tọa
Xuân lai thảo tự sinh)

PHẦN BỐN



TRIỂN VỌNG

Thấy Minh Sư vui tính nên đệ tử đặt nhiều câu hỏi. Họ hỏi có bao giờ ngài xuống tinh thần không.

Minh Sư bảo rằng có.

Họ lại khăng khăng hỏi: "Thế nhưng lúc nào ngài cũng hạnh phúc, có đúng như vậy không ?"

"Đúng như vậy!"

Họ muốn biết bí quyết là gì.

Minh Sư nói: "Bí quyết như thế nầy: mọi chuyện có thể trở nên tốt hay xấu do ý tưởng của người ta đối với việc đó."



CHIA LY

Những giáo huấn của Minh Sư đã làm phật lòng Chính Phủ nên ngài bị đày biệt xứ.

Khi đệ tử hỏi ngài có cảm thấy nổi sầu viễn xứ không, Minh Sư trả lời: "Không."

Họ phản đối lại: "Nhưng không nhớ nhà thì không phải là con người! "

Minh Sư đáp lại: "Ta chỉ hết cảm thấy bị lưu đày ngày nào ta khám phá ra rằng thế giới này là nhà mình."

THAY ĐỔI

Một sử gia thăm viếng Minh Sư, ông rất ưa tranh luận.

Ông ta hỏi: "Những cố gắng của chúng ta không làm thay đổi giòng lịch sử nhân loại sao?"

Minh Sư trả lời: "Ồ! Có chứ."

"Và lao động của con người không làm thay đổi trái đất sao?"

Minh Sư đáp: "Chắc chắn rồi."

"Vậy tại sao ngài dạy rằng những cố gắng của con người không mang lại chút kết quả gì hết?"

Minh Sư đáp: "Bởi vì khi gió lặng, thì lá vẫn rơi rụng như thường."

NHÌN NHẬN

Khi Minh Sư trở nên già yếu, tàn-tật, các đệ tử van xin ngài đừng sớm lìa trần. Minh Sư bảo: "Giả như thầy không rời các con, làm sao các con thấy được?"

Các đệ tử hỏi: "Chúng con không thấy được cái gì khi thầy còn ở với chúng con?"

Nhưng Minh Sư không nói lời nào.

Khi ngài sắp lìa trần, các đệ tử hỏi: "Chúng con sẽ thấy được gì khi thầy đã ra đi?"

Với một cái chớp mắt, Minh Sư nói: "Tất cả những gì thầy đã làm là ngồi bên bờ sông và phân phát nước sông. Sau khi thầy ra đi, chắc chắn các con sẽ nhìn thấy giòng sông."



NHÌN VÀO NỘI TÂM

Các đệ tử hăng say tranh cãi về nguyên nhân đau khổ của nhân loại.

Người này bảo là do tính ích kỷ. Người kia thì nói là do ảo tưởng. Kẻ khác thì cho là không biết phân biệt giữa hiện thực và không hiện thực.

Khi được hỏi ý-kiến, Minh Sư trả lời: "Mọi đau khổ đến từ sự việc con người không thể ngồi thinh lặng một mình."

AN NHIÊN TỰ TẠI

Minh Sư xem ra hững-hờ với những gì mà người đời nghĩ tưởng về ngài. Khi đệ tử hỏi ngài làm thế nào mà đạt tới sự an nhiên tự tại như thế, Minh Sư cười lớn và nói: "Tới khi thầy hai mươi tuổi, thầy không chút ưu tư về những gì người ta nghĩ tưởng về mình. Sau hai mươi tuổi, thầy thường bận tâm về những gì hàng xóm láng giềng suy nghĩ. Rồi một ngày kia, sau khi thầy được năm mươi tuổi, thầy mới nhận ra rằng, trong thực tế, không ai nghĩ tưởng về thầy hết!"



MIỄN NHIỄM

Trước sự ngạc nhiên của mọi người, Minh Sư xem ra không sốt sắng lắm đối với việc dạy giáo lý cho giới trẻ.

Khi được hỏi lý do tại sao, ngài nói: "Chích ngừa chúng khi còn trẻ, tức là quí vị cản trở chúng nắm bắt thực tế khi chúng trưởng thành."



THỰC CHẤT

Minh Sư không bao giờ cảm thấy lóa mắt vì bằng cấp. Ngài để ý tới con người, chứ không phải văn bằng.

Có lần người ta nghe ngài nói: "Khi các con có tai để nghe một loài chim hót, thì các con chả cần xét xem chúng có chứng chỉ gì."

THÀNH KIẾN

Minh Sư nói: "Không có điều gì là xấu hay tốt. Chính tư duy làm cho mọi chuyện trở nên xấu hay tốt."

Khi người ta xin Minh Sư cắt nghĩa, ngài nói: "Một người có thể giữ chay theo tôn giáo mình bảy ngày một tuần một cách vui vẻ. Còn người hàng xóm thì chết rũ khi nhịn đói như thế."



TỰ MÃN

Minh Sư yêu thích những người tầm thường và ngờ vực những người nổi tiếng thánh thiện.

Một đệ tử thỉnh ý Minh Sư về vấn đề hôn nhân, ngài bảo: "Con phải cầm chắc là đừng bao giờ cưới một bà thánh."

"Tại sao không bao giờ?"

Minh Sư vui vẻ trả lời: "Bởi vì đó là cách chắc chắn nhất để biến mình thành một người tử đạo."

HỨNG THÚ

Một bà than vãn sự giàu có đã không làm cho bà được hạnh phúc, Minh Sư bảo: "Bà nói như thể đời sống xa hoa và sự tiện ích là những đồ gia vị đem lại hạnh phúc; trong khi đó, điều duy nhất bà cần để thực sự hạnh phúc chính là một cái gì đó để mà hứng thú"



CHUYÊN CHẾ

Đệ tử ngỡ ngàng vì có lần Minh Sư nói với một giám mục rằng những người đạo đức có khuynh hướng tự nhiên hướng về sự độc ác.

Khi vị giám mục đi rồi, các đệ tử đã hỏi: "Tại sao vậy?"

Minh Sư đáp: "Bởi vì tất cả họ dễ dàng hy sinh con người để đạt tới một mục đích."



ÍCH KỶ

Một kỹ nghệ gia giàu có hỏi Minh Sư: "Ngài làm nghề gì?"

Minh Sư trả lời: "Vô nghề nghiệp."

Kỹ nghệ gia cười ngạo nghễ: "Có phải đó là lười biếng không?"

"Trời hỡi, không phải đâu! Lười biếng thường là một tật xấu của những người lăng xăng hoạt động."

Về sau Minh Sư bảo đệ tử: "Đừng làm gì hết và mọi chuyện sẽ được thực hiện qua các con. Không làm gì hết thật sự là làm nhiều lắm đấy - hãy thử đi!"

MINH TRIẾT


Minh Sư luôn sung sướng khi thấy người ta nhận ra sự vô minh của mình.

Ngài tuyên bố: "Minh Triết có khuynh hướng lớn lên tương ứng với giác thức về sự vô minh của chính mình."

Khi người ta xin ngài cắt nghĩa thêm, ngài trả lời: "Khi bạn nhận thấy rằng hôm nay bạn không minh triết như bạn nghĩ về mình hôm qua, thì hôm nay bạn đã minh triết hơn rồi."




TÌNH YÊU


Một đôi vợ chồng mới cưới hỏi: "Chúng con sẽ làm gì để tình yêu chúng con bền bỉ luôn mãi?"

Minh Sư đáp: "Các con hãy cùng nhau yêu thương những điều khác đi."



GIÀU CÓ


Nhà kinh doanh hỏi: "Làm sao đời sống tâm linh có thể hữu ích cho một người trần tục như tôi?"

Minh Sư đáp: "Điều đó sẽ giúp bạn có được nhiều hơn."

"Như thế nào?"

"Bằng cách dạy bạn ham muốn ít hơn."

PHƯỚC HẠNH

Một nhân viên mãi dịch cổ phần chứng khoán rất đau khổ vì gia tài khánh tận, đã đến một tu viện để tìm sự thanh thản nội tâm. Nhưng vì quá thất vọng nên không thể chiêm niệm được.

Sau khi ông ta ra về, Minh Sư đã nói một câu chua chát như sau: "Những ai nằm đất sẽ không bao giờ bị té khỏi giường."



PHỔ QUÁT

Minh Sư thường khuyên bảo người ta đừng nên sống trong một tu viện.

Ngài hay nói: "Muốn tìm lợi ích của sách, bạn không cần phải sống trong một thư viện."

Có khi ngài còn nói một cách đanh thép hơn: "Bạn có thể đọc rất nhiều sách mà chẳng bao giờ đặt chân đến một thư viện nào cả; cũng như thực hành tu đức mà chẳng bao giờ vào một đền thờ nào."



DÒNG CHẢY

Khi biết chắc Minh Sư sẽ từ trần, đệ tử vô cùng thất vọng.

Minh Sư tươi cười bảo họ: "Các con không thấy rằng cái chết làm cho đời sống đáng yêu sao?"

"Dạ không. Chúng con chỉ ước mong thầy đừng bao giờ ly trần thì hơn."

"Bất cứ cái gì thực sự sống thì đều phải chết. Các con hãy nhìn xem bông hoa: chỉ những hoa giả mới không bao giờ chết."
 
MẠO HIỂM

Đề tài thảo luận của Minh Sư là Sự Sống.

Ngày kia Minh Sư thuật lại việc ngài gặp gỡ viên phi công đảm trách việc chuyên chở những người lao động từ Trung Hoa sang Miến Điện trong thời Đệ-Nhị Thế-Chiến để lo xây đắp những đường sá qua rừng rú. Chuyến bay thật dài và thật chán nản nên đám người lao động chơi trò đánh bạc. Vì không có tiền, họ đã đem mạng sống ra để đánh bạc - người nào thua phải nhảy khỏi máy bay không dù!

Các đệ tử kinh-hoảng la lên: "Ghê quá!"

Minh Sư nói: "Đúng thế. Nhưng đó mới làm cho cuộc đánh bài trở nên hào hứng."

Về sau, cũng trong ngày đó, ngài nói thêm: "Các con không bao giờ sống những giây phút trọn vẹn như thế cho bằng khi các con đánh bạc với chính sinh mệnh của các con."



TỬ VONG

Có một đệ tử van xin Minh Sư chỉ bảo sự Minh Triết, ngài nói: "Con hãy làm thử điều nầy: nhắm nghiền mắt lại và tưởng tượng con bị rơi xuống vực thẳm với mọi sinh vật bị cuốn lôi theo con. Mỗi lần con bám vào bất cứ vật gì để chận con lại cho khỏi bị rơi thì con hãy biết rằng vật đó cũng đang rơi."

Đệ tử đã thử như thế và anh ta không bao giờ còn là một người như trước nữa.



GIẢI THOÁT

"Làm thế nào để con được giải thoát?"

Minh Sư đáp: "Hãy tìm cho ra ai đã trói buộc con."

Sau một tuần lễ, đệ tử đó trở lại và nói: "Dạ không ai trói buộc con hết."

"Vậy tại sao con mong được giải thoát?"

Ngay lúc đó đệ tử được giác ngộ và lập tức anh ta cảm thấy tự do.

GIỚI HẠN

Minh Sư hết sức lịch sự đối với những giáo sư Đại học thăm viếng ngài nhưng không bao giờ trả lời các câu hỏi của họ hay để bị lôi cuốn vào những biện minh thần học.

Các đệ tử ngạc nhiên vêà điều đó và ngài bảo họ: "Có thể nào nói về đại dương với một con ếch ngồi đáy giếng - hay về thần học với những người bị giới hạn bởi những quan niệm của họ."



DẤN THÂN

Mặc dù rất ưu ái đối với mọi đệ tử, Minh-Sư không thể che giấu sự yêu chuộng những người sống "ngoài đời" như những cặp vợ chồng, thương-gia, nông-dân...hơn là những người đang sống trong tu viện.

Khi được hỏi về điều nầy, ngài nói: "Tu đức được thực thi trong một tình trạng họat động thì hơn hẳn tu đức được thực thi trong tình trạng ẩn dật."



THIÊN NHIÊN

Một diễn giả cho biết chỉ một phần rất nhỏ của những số tiền khổng lồ mua bán vũ khí hiện nay sẽ đủ để giải quyết mọi vấn đề vật chất của toàn thể nhân loại.

Sau bài diễn văn, đương nhiên các đệ tử phản ứng như sau: "Vậy tại sao người ta ngu muội đến thế?"

Minh Sư trịnh trọng trả lời: "Bởi vì người ta chỉ biết đọc những quyển sách in mà thôi. Họ đã quên nghệ thuật đọc những quyển sách chưa hề xuất bản."

Xin thầy cho chúng con một thí dụ về một quyển sách chưa hề xuất bản."

Nhưng Minh Sư không cho thí dụ nào.

Ngày kia, họ cứ dai dẳng hỏi, ngài đã trả lời như sau: "Tiếng chim hót líu lo, tiếng côn trùng rên-rĩ, tất cả đều vang vọng Chân Lý. Cỏ cây hoa lá chỉ cho ta Con Đường trở về. Các con hãy lắng nghe! Hãy nhìn xem! Chính đó là điều phải đọc!"

THIÊN ĐÀNG

Một đệ tử bị ám ảnh bởi ý nghĩ về cuộc sống sau khi từ trần; Minh Sư nói với anh: "Tại sao con phải mất thời giờ nghĩ tới thế giới bên kia?"

"Nhưng có thể nào không nghĩ tới được sao?"

"Được chứ."

"Như thế nào?"

"Bằng cách sống trên thiên đàng, ngay tại bây giờ và nơi đây."

"Và thiên đàng ở đâu?"

"Ở tại nơi đây và bây giờ."




HIỆN TẠI

Khi các đệ tử xin một công thức về linh đạo để theo đó mà thực tập, Minh Sư chỉ trả lời giản dị như sau: "Hà! Hãy lắng nghe!"

Và khi họ nghe âm thanh của đêm trường ở bên ngoài tu viện, Minh-Sư ngâm bài thơ ngắn sau đây:

"Tuy cái chết gần kề

nhưng không hề lo lắng,

Ve sầu vẫn ve ve."

NHẬN THỨC

"Thức giác mang lại lợi ích gì cho thầy?"

"Sự an vui."

"Và an vui là gì?"

"Là nhận chân rằng khi mất hết mọi sự, ta chỉ mất một món đồ chơi thôi."



TIN TƯỞNG

Minh Sư thường nhấn mạnh sự thánh thiện không hệ tại ở điều mình "làm" cho bằng điều mình 'cho phép' xảy ra.

Vì một số đệ tử không hiểu rõ điều đó, nên Minh Sư trả lời bắng cách thuật câu chuyện sau đây:

Có một con rồng một chân ngày kia nói với con rết (trăm chân) như sau: "Làm sao bạn có thể điều khiển tất cả bao nhiêu chân đó được? Riêng tôi, tôi chỉ có thể điều khiển mỗi một chân mà thôi."

Con rết (trăm chân) trả lời: "Thật ra, tôi chả điều khiển gì hết."



TIẾNG ĐỘNG

Mỗi ngày Minh Sư bị người ta tới tấp đặt những câu hỏi mà ngài phải trả lời nghiêm nghị, bông đùa, lịch sự hay cứng rắn.

Có một nữ đệ tử luôn ngồi trong thinh lặng suốt mỗi buổi diển thuyết.

Khi người ta hỏi chị nghĩ gì về các buổi diển thuyết đó, chị trả lời: "Tôi không nghe được một tiếng nào của ngài. Tôi bị lo ra vì sự im lặng của ngài."

PHẦN NĂM

TƯ DUY

Một triết gia nói: "Tại sao thầy coi thường tư duy? Chính tư duy là dụng cụ độc nhất để san định thế giới."

"Đúng thế! Nhưng tư duy có thể san định thế giới một cách tốt đẹp đến nỗi người ta không thể nhìn thấy thế giới được nữa."

Về sau, Minh Sư nói với đệ tử: "Tư duy là một màn ảnh, chứ không phải là kiếng soi; đó là lý do vì sao các con sống trong một chiếc vỏ tư duy kín mít mà không để cho Thực Tại chạm đến mình được."



TIẾT LỘ

Các tu sĩ thuộc một tu viện lân cận xin Minh Sư giúp đỡ họ làm dịu một cuộc đấu khẩu bùng nổ giữa họ. Họ nghe đồn là Minh Sư đã khai triển một kỹ thuật chắc chắn sẽ mang lại yêu thương và hòa hợp cho bất cứ nhóm nào.

Nhân cơ hội nầy, Ngài tiết lộ như sau: "Khi các con ở với người nào hay nghĩ tới người nào, các con nên tự nhủ: Tôi đang hấp hối và người nọ cũng đang hấp hối, đồng thời các con cố-gắng cảm nghiệm chân lý của những lời mà các con đang nói. Nếu mỗi một người trong các con chấp nhận thực hành điều nầy, sự cay đắng sẽ tan biến ngay để nhường chỗ cho sự hòa điệu."

Nói rồi, Minh Sư bỏ đi.



RỘNG LƯỢNG

Một người bán hàng tạp hóa đến gặp Minh Sư và nói trong sự lo lắng: ở trước cửa tiệm của ông, một gian hàng đồ sộ vừa khai trương và sẽ lấy hết khách hàng của ông. Gia đình ông đã khai thác cửa hàng đó từ non một thế kỷ - và nếu phải dẹp tiệm là một sự đổ vỡ hoàn toàn vì ông không rành nghề nào khác.

Minh Sư bảo: "Nếu bạn lo sợ người chủ gian hàng đồ sộ kia, bạn sẽ ghét cay ghét đắng ông ta. Và sự ghen ghét sẽ gây ra sự thiệt hại cho bạn."

Người bán hàng tạp hóa tức tối la lên: "Tôi sẽ làm gì?"

"Mỗi sáng mai, bạn hãy ra khỏi cửa tiệm của bạn, chúc phúc và cầu mong cho nó mọi điều thịnh vượng. Rồi thì quay mặt về phía gian hàng đồ sộ kia, bạn cũng chúc phúc như thế."

"Ngài nói sao? Tôi phải chúc phúc cho kẻ cạnh tranh phá hoại tôi?"

"Bất cứ lời chúc phúc nào của bạn đối với cửa tiệm kia đều sẽ quay trở về với bạn. Bất cứ lời chúc dữ nào đều sẽ tác hại bạn."

Sau sáu tháng, người bán hàng tạp hóa trở lại cho biết là ông đã phải dẹp tiệm như ông đã lo sợ, nhưng giờ đây, ông đang điều hành gian hàng đồ sộ kia và công việc doanh thương phát đạt hơn bao giờ hết.

TỘI LỖI

Một trong những giáo huấn chói tai - mà cũng thú vị - của Minh-Sư là Thượng Đế gần gũi kẻ có tội hơn là người thánh thiện.

Ngài giải thích như sau: Thượng Đế ở trên thiên đàng nắm mỗi người ở đầu một sợi dây. Khi người ta phạm tội, sợi dây đó bị cắt đứt. Bấy giờ Thượng Đế cột lại bằng cách làm một nút thắt - và như vậy, Ngài kéo họ lại gần Ngài hơn. Và cứ thế, mỗi khi tội lỗi cắt đứt sợi dây thì Thượng Đế lại buộc một nút thắt mới để kéo chúng ta lại gần Ngài hơn nữa.



CHỮA TRỊ

Một người bị giao động tinh thần đến gặp Minh Sư để xin giúp đỡ. Ngài nói: "Con có thực sự muốn được chữa trị hay không?"

"Nếu không phải thế, con đến đây làm gì?"

"Vâng, đó là điều mà đại đa số thường làm."

"Để làm gì?"

"Không phải để được chữa trị, vì đau đớn lắm, nhưng chỉ để xoa dịu vết thương mà thôi."

Minh Sư đã đưa ra nhận xét nầy cho các đệ tử: "Những ai muốn chữa trị mà không đau đớn, chẳng khác gì người muốn tiến bộ nhưng không chấp nhận thay đổi."

HỌC THUYẾT

Một du khách tự cho rằng mình không cần phải truy tầm Chân Lý vì đã tìm gặp trong tín ngưỡng của tôn giáo mình, Minh Sư lên tiếng nói với ông:

"Xưa có một sinh viên không thể nào trở thành toán học gia được vì tin tưởng mù quáng vào các đáp số in ở cuối cuốn sách toán - và mỉa mai thay, những đáp số đó đều trúng hết!"



NIỀM TIN

Minh Sư trích dẫn lời nói của triết gia Aristote: "Trong việc truy tầm Chân Lý, điều xem ra tốt hơn và thực sự cần thiết là từ bỏ những gì mà chúng ta rất mực tha thiết." Và rồi ngài thay thế chữ "Chân Lý" bằng "Thượng Đế".

Về sau, một đệ tử hỏi ngài: "Trong việc truy tầm Thượng Đế, con sẵn sàng từ bỏ tất cả: sự giàu sang, bè bạn, gia đạo, quê hương xứ sở và chính cả mạng sống con nữa. Một con người còn phải từ bỏ gì nữa không?"

Minh sư trả lời một cách điềm tĩnh: "Từ bỏ cách họ tin về Thượng Đế!"

Đệ tử buồn bã bỏ đi vì anh ta cố bám víu vào những điều mà anh ta xác tín. Anh ta sợ "điều không biết" hơn là sợ tử thần.



PHI GIÁO HUẤN

Một du khách hỏi: "Minh Sư dạy bạn điều gì?"

Đệ tử trả lời: "Không dạy gì hết."

"Vậy tại sao ngài thuyết giảng?"

"Ngài chỉ đường mà thôi. Ngài không dạy điều gì hết."

Khách vẫn không hiểu, do đó đệ tử nói rõ thêm: "Nếu Minh Sư giảng dạy, chúng tôi sẽ biến những điều giáo huấn của ngài thành những tín điều. Minh Sư không quan tâm đến những gì chúng tôi tin mà chỉ quan tâm đến những gì chúng tôi trông thấy."

NGUỒN GỐC

Hôm ấy là ngày sinh-nhật của một nữ đệ-tử.

Minh-Sư hỏi: "Con muốn món quà gì cho ngày sinh-nhật của con?"

Chị trả lời: "Điều gì có thể mang lại cho con sự thức giác."

Minh Sư mỉm cười: "Con ơi, hãy cho thầy biết, khi con sinh ra đời, con đã đi vào trần gian như một vì sao từ trên trời rơi xuống hay đã ra khỏi trần gian như một chiếc lá rụng khỏi thân cây?"

Suốt ngày, chị suy nghĩ câu hỏi lạ lùng đó của Minh Sư. Rồi bất chợt chị tìm thấy câu trả lời và đã đạt ngộ.




VẠCH TRẦN

Ngày kia, Minh Sư hỏi: "Theo các con, câu hỏi nào quan trọng nhất đối với vấn đề tôn giáo?"

Rất nhiều câu trả lời được đưa ra:

"Thượng Đế hiện hữu hay không?"

"Thượng Đế là ai?"

"Đường nào đưa ta tới Thượng Đế?"

"Có một đời sống sau khi chết không?"

Minh Sư đáp: "Không phải. Câu hỏi quan trọng nhất là như thế nầy: Tôi là ai?"

Các đệ tử được lãnh hội rõ ràng hơn khi nghe Minh Sư đàm thoại với một nhà thuyết giáo.

Minh Sư: "Vậy thì theo ngài, khi ngài chết, linh hồn ngài lên trời?"

Nhà thuyết giáo: "Vâng."

Minh Sư: "Và thể xác ngài còn lại trong mồ?"

Nhà thuyết giáo: "Vâng."

Minh Sư: "Nếu ngài cho phép tôi hỏi câu nầy: Còn ngài, ngài sẽ ở đâu?"

NHẬN DIỆN

"Con muốn được thấy Thượng Đế."

Minh Sư nói: "Con đang nhìn vào Ngài đấy."

"Vậy tại sao con không thấy Ngài?"

Minh Sư đáp: "Tại sao con mắt không nhìn thấy chính nó?"

Về sau, ngài cắt nghĩa thêm: "Yêu cầu Thượng Đế tỏ mình ra thì chẳng khác gì yêu cầu một con dao tự cắt nó hay là một chiếc răng tự cắn nó."




NHẬN THỨC

"Mỗi lời nói, mỗi hình ảnh dùng để diễn tả Thượng Đế chỉ bóp méo hơn là trình bày."

"Vậy thì người ta phải nói về Thượng Đế như thế nào?"

"Bằng cách tịnh khẩu."

"Vậy tại sao thầy nói ra lời?"

Minh Sư phá lên cười. Ngài nói: "Khi thầy nói, các con chớ nên nghe lời thầy. Các con hãy lắng nghe sự thinh lặng."

NGHĨA LÝ

Một khách hành hương nói với đệ tử: "Tôi đã vượt xa ngàn dặm để nghe Minh Sư nhưng tôi chỉ đón nhận những câu nói tầm thường."

"Bạn đừng nghe lời thầy. Bạn nên nghe sứ điệp của thầy."

"Làm thế nào để nghe sứ điệp?"

"Bạn nên dừng lại ở một câu mà thầy nói. Bạn hãy lắc câu đó thật mạnh cho đến mọi từ ngữ rụng xuống hết. Và cái còn sót lại sẽ làm cho tâm can bạn bừng cháy lên."





TRỐNG RỖNG

Đôi khi, từng đoàn du khách ồn ào kéo đến, phá tan sự tĩnh mịch của tu viện.

Điều đó khiến các đệ tử khó chịu, nhưng đối với Minh Sư thì không, vì ngài xem ra thoải mái lúc thanh vắng cũng như khi ồn ào.

Ngày kia, thấy các đệ tử phản đối, ngài bảo: "Thinh lặng không phải là im tiếng động mà là vắng bóng bản ngã."

PHỤC VỤ

Ai cũng biết Minh Sư thích hành động hơn là thụ động. Tuy nhiên, ngài luôn nhấn mạnh đến hành động "sáng suốt".

Các đệ tử muốn biết ngài có ý nói gì khi nhắc đến hai chữ "sáng suốt". Có phải ngài muốn nói sáng suốt là "có thiện ý" không?

Minh Sư đáp: "Ồ không phải đâu. Các con hãy xem một chú khỉ đã có thiện ý như thế nào khi kéo một con cá ra khỏi sông để cứu nó khỏi bị chết đuối trong nước."





BẢN CHẤT

Một khách hành hương hỏi: "Tôi phải làm gì để đạt tới sự thánh thiện?"

Minh Sư trả lời: "Hãy tuân theo con tim của bạn."

Khách tỏ ra hài lòng.

Tuy nhiên, trước khi khách ra về, Minh Sư thì thầm mấy tiếng sau đây: "Muốn tuân theo con tim của bạn, bạn phải có một thể xác tráng kiện."

SỰ TÁN DƯƠNG

Một người nghiện rượu hỏi Minh Sư: "Tu đức sẽ mang lại lợi ích gì cho tôi?"

Trả lời: "Một sự ngộ độc không cần đến tửu chất."

BỀ NGOÀI

Minh Sư thường nghi ngại những gì có vẻ khác thường. Theo ngài, sự thánh thiện chỉ tìm thấy trong những cái tầm thường.

Đối với một đệ tử cố gắng thực hành những hình thức khắc kỷ có vẻ lố bịch, người ta nghe Minh Sư tuyên bố: "Thánh thiện là điều bí ẩn, càng thánh thiện bao-nhiêu, càng ít phô trương bấy nhiêu."



SỰ THÁNH THIỆN

Một vị thuyết giảng không ngừng lặp đi lặp lại: "Chúng ta phải hội nhập Thượng Đế vào trong đời sống chúng ta". Minh Sư nói với ông: "Thượng Đế ở trong đời sống ta rồi. Công việc của chúng ta là nhận biết Ngài mà thôi."

THÂN THIỆN

"Con phải làm gì để yêu mến người lân cận?"

"Con phải chấm dứt việc chê ghét mình con."

Đệ tử suy nghĩ cẩn thận và chín chắn những lời nói đó và đã trở lại thưa như sau: "Con yêu mình con thái quá, vì con ích kỷ và quá chú trọng đến mình. Làm thế nào để con gạt bỏ những tính xấu đó đi?"

"Con phải thân thiện với chính bản thân con và cái tôi của con sẽ sung sướng, và điều này sẽ giúp con có tự do để yêu mến người lân cận."



KHẲNG ĐỊNH

Một bà vô cùng đau khổ sau khi con chết đã tìm tới Minh Sư để được an ủi.

Ngài kiên nhẫn ngồi nghe, trong khi bà kể lể câu chuyện thương tâm của mình.

Rồi Ngài nói bằng một giọng dịu dàng: "Tôi không thể lau khô nước mắt bà được. Tôi chỉ có thể chỉ vẽ cho bà cách thánh hóa những giọt nước mắt đó."



CỞI MỞ

Một cặp vợ chồng ưu tư đến phàn nàn cùng Minh sư rằng con họ đã bỏ rơi những truyền thống tôn giáo của gia đình và huênh hoang rằng mình là người tự do tư tưởng.

Minh Sư bảo họ: "Đừng quan tâm làm gì nếu cậu ta thực sự tự mình suy nghĩ. Ngọn Gió Vĩ Đại thế nào cũng nổi lên và mang cậu tới nơi mà cậu phải đến."

TRÓI BUỘC

Đối diện với một khách hành hương mộ đạo nhưng lo sợ, Minh Sư nói: "Tại sao bạn quá bất an như thế?"

Khách trả lời: "Con lo sợ không đạt được Phần Rỗi."

"Và Phần Rỗi là gì?"

"Là sự Giải Thoát! Là sự Tự Do!"

Minh Sư phá lên cười rồi nói: "Vậy bạn bị 'bắt buộc' phải tự do à? Bạn bị 'trói buộc' trong việc tìm đường giải thoát à?"

Chính lúc bấy giờ, khách hành hương cảm thấy thanh thản và khỏi sợ hãi mãi mãi.



BẦN CÙNG

Một đệ tử từ phương xa tới, Minh Sư hỏi: "Con tìm kiếm gì?"

"Sự thức giác."

"Con có kho tàng quí báu ở trong nhà của con. Tại sao con tìm kiếm ở bên ngoài?"

"Ngôi nhà có kho tàng quí báu của con ở đâu?"

"Chính là lòng thao thức tìm kiếm đã đến và ở trong con đó."

Ngay lúc ấy, đệ tử trực nhận sự thức giác. Nhiều năm về sau, anh ta khuyên bảo bạn bè:

"Hãy mở cửa ngôi nhà có kho tàng quí báu của bạn để hưởng thụ những vật quí báu đó."

HÃY TẠO LÒNG TỰ TIN CHO BẢN THÂN

HÃY TẠO LÒNG TỰ TIN CHO BẢN THÂN

Khi tự tin hơn, bạn sẽ thu được nhiều cái lợi cùng một lúc, cái lợi với thể chất, cái lợi trong mọi mối quan hệ và thậm chí còn có cái lợi với cả "ví tiền" của bạn nữa. Dưới đây là 6 thủ thuật đơn giản giúp bạn "nâng cao" lòng tự tin vào bản thân để thành công hơn trong cuộc sống.

 

 

1. Hãy lắng nghe cách nói với nội tâm mình

 

Theo các chuyên gia, có tới 70 đến 80% suy nghĩ của chúng ta thường tiêu cực và hậu quả là lòng tự tin cứ bị "gặm nhấm" dần theo năm tháng. Nghe thì có vẻ cũ rích nhưng quả thực, nếu biết thay đổi những lời độc thoại theo chiều hướng tích cực, rất tự nhiên bạn sẽ tự tin hơn lên trong cuộc sống.

 

Đây là một vài ý tưởng:

 

- Đặt hẹn giờ nhắc việc ngẫu nhiên trong nhiều quãng khác nhau, không nhất thiết phải liên tục. Mỗi khi chuông báo reo vang, hãy thử tìm xem lúc đó bạn đang nghĩ gì. Nếu suy nghĩ khi đó là tiêu cực, hãy dùng lý trí quẳng chúng đi và thế vào đó những điều tích cực hơn.

 

- Viết ra những điều khẳng định của bạn. Nói lại chúng mỗi ngày hai lần, bạn cũng có thể thâu vào băng và nghe lại trong ô tô hay khi đang làm những việc vặt khác.

- Nhờ người bạn nào đó cùng "kiểm thính" những điểm tiêu cực trong khi hai người trò chuyện. Nếu phát hiện những điểm này, ngay lập tức bạn hãy thay đổi quan điểm tích cực hơn.

 

- Nếu có thể hãy nghe những băng hướng dẫn thay đổi hành vi hướng tới giải quyết thói quen tự chỉ trích bản thân. Điều này thực tế rất hiệu quả, cả về mặt tiềm thức lẫn ý thức.

 

2. Tạo vẻ ngoài ưa nhìn nhất

 

Thoạt nghe thì tưởng ý tưởng này hơi nông nổi, nhưng cách bạn cảm nhận về bề ngoài bản thân mỗi ngày có ảnh hưởng rất nhiều tới quan niệm sống tự tin của bạn. Hãy lướt qua vài chồng tạp chí về thời trang, chọn một vài ảnh giới thiệu các kiểu tóc, trang phục bạn quan tâm. Không quá cầu kỳ đâu, chỉ cần dành ra vài phút mỗi ngày "đánh bóng" diện mạo bên ngoài, chắc chắn bạn sẽ ưa nhìn hơn và cảm thấy tự tin hơn. Khi quan điểm và cảm giác tự tin hơn, bạn sẽ làm việc tự tin hơn. Và khi làm việc tự tin hơn, bạn sẽ tin vào chính mình hơn.

 

3. Đứng thằng

 

Khi buồn nản, bạn dễ có xu hướng buông xuôi bờ vai, mặt mày cau có, điều này có khi tạo nên tâm trạng tồi tệ hơn rất nhiều. Nếu những khi chán tới mức "không thể cười nổi", bạn cũng hãy cố kéo thẳng hai vai lên, đứng thẳng và cố tươi tỉnh mỉm cười ở mức có thể. Nhưng hãy luôn nhớ rằng, dù có như vậy thì nụ cười của bạn cũng phải thật chân thành, khi đó, bạn sẽ thấy mình đang "trưng ra" một con người cực kỳ tự tin với thế giới xung quanh.

 

4. Kiểm tra mức ảnh hưởng tâm trạng của những người xung quanh

 

Thái độ của bạn ảnh hưởng tới bạn bè ra sao và ngược lại như thế nào? Hãy làm một thử nghiệm nho nhỏ thế này: Bạn cảm thấy thế nào sau khi chia tay với bạn bè trở về nhà. Nếu cảm thấy chán nản và luôn tự chỉ trích bản thân, hãy cố gắng điều chỉnh thời gian để được ở bên những người có quan điểm lạc quan và tự tin hơn. Môi trường hưng phấn sẽ tác động mạnh mẽ tới bạn.

 

5. Lập ra những ưu điểm của bạn

 

Đừng ngần ngại viết ra một danh sách dài những thành quả bạn luôn tự hào vì đã làm được, hãy để nó ở bất cứ chỗ nào bạn có thể nhìn thấy hàng ngày. Thêm nữa hãy liệt kê những tính cách bạn cho là điểm mạnh của bạn. Điều gì khiến bạn là bạn mà không phải là ai khác? Hãy trân trọng chính bản thân bạn và tất cả những điều đó.

 

6. Khởi đầu và kết thúc mỗi ngày với tinh thần lạc quan

 

Hãy bắt đầu mỗi ngày bằng việc viết ra 5 điều bạn đang kỳ vọng đạt được và cũng như thế mỗi khi ngày kết thúc, hãy viết ra 5 điều bạn tâm đắc nhất trong ngày. Biết cách "uý lạo" bản thân như thế, bạn sẽ tạo dựng cho mình một cuộc sống có nhiều mục đích hướng tới, nhiều mục tiêu chứ không phải là trở ngại khiến bạn căng thẳng.

 

Làm chủ nghệ thuật thuyết phục

Làm chủ nghệ thuật thuyết phục (phần 1)

Một vài người may mắn có được nghệ thuật thuyết phục, còn hầu hết mọi người không có nó. Liệu bạn có khả năng thu hút khán giả, làm lay chuyển những người còn chưa quyết định đi theo bạn, biến kẻ thù thành bạn bè? Trong kỷ nguyên của các nhóm làm nhiều nhiệm vụ khác nhau và hợp tác liên công ty, việc lĩnh hội nghệ thuật thuyết phục có ảnh hưởng lớn hơn nhiều cơ cấu quyền lực chính thức. Nhưng có thực sự khả năng thuyết phục rất kì diệu? Chúng ta - những con người bình thường hàng ngày phải đối mặt với những thử thách của việc lãnh đạo, chúng ta thất vọng liệu rằng có một ngày mình lĩnh hội được nghệ thuật này? Tin tốt cho chúng ta - từ ngành khoa học hành vi: Nghệ thuật thuyết phục khêu gợi lên những nhu cầu thầm kín và có thể dự đoán được của con người. Hầu hết chúng ta đều có thể học cách đảm bảo sự đồng thuận, giảm giá thành trong thương lượng, và giành được sự nhượng bộ của đối tác - bằng cách áp dụng một cách nghệ thuật sáu nguyên lý khoa học về kết bạn và gây ảnh hưởng đến người khác. Một số người có tài năng thiên bẩm đơn giản họ biết cách thu hút người nghe, lay chuyển những người chưa theo mình, và biến những người phản đối thành người ủng hộ mình. Quan sát những bậc thầy về nghệ thuật thuyết phục thể hiện sự thần kì của họ ngay lập tức khiến chúng ta thấy ấn tượng và bối rối. Điều gây ấn tượng không chỉ ở cách họ dễ dàng sử dụng sức thu hút và tài hùng biện để thuyết phục người khác làm những gì họ đề nghị, mà còn ở chỗ những người khác hào hứng như thế nào khi làm những việc họ được giao cho, như thể nghệ thuật thuyết phục tự bản thân nó là một ân huệ mà họ không thể chờ đợi hơn nữa để đáp trả. Phần làm chúng ta bối rối là những người có khả năng thuyết phục bẩm sinh này thường không thể giải thích cũng như truyền dạy kỹ năng đáng ngạc nhiên này cho những người khác. Cách thức của họ trong con mắt những người khác là một nghệ thuật, và như một quy luật, người nghệ sỹ giỏi trong thực hành hơn là giải thích cho người khác. Hầu hết những người này không thể giúp đỡ chúng ta - những người có sức thu hút và khả năng diễn thuyết bình thường nhưng vẫn phải đối mặt với thách thức căn bản của việc lãnh đạo - thuyết phục người khác làm việc cho mình. Thử thách đó cũng khó khăn tương tự đối với các nhà quản lý doanh nghiệp - những người hàng ngày phải tìm ra cách khuyến khích và chỉ dẫn lực lượng lao động gồm các cá nhân có tài năng. Giơ tấm biển "Bởi vì tôi là ông chủ" giờ đã lỗi thời. Thậm chí nếu như nó vẫn còn ý nghĩa và hợp với quy tắc đạo đức đối với tất cả những người liên quan, thì quan điểm đó cũng không còn chỗ đứng trong một thế giới nơi các nhóm làm nhiều chức năng, các công ty hợp doanh, các sự hợp tác liên công ty đã phá đi ranh giới của quyền lực. Trong môi trường đó, nghệ thuật thuyết phục có tầm ảnh hưởng đến hành vi của người khác lớn hơn cơ cấu quyền lực cũ nhiều. Điều này lại khiến chúng ta trở lại vị trí xuất phát ban đầu. Kỹ năng thuyết phục có thể cần thiết hơn bao giờ hết, nhưng làm cách nào để các nhà quản lý có thể có những kỹ năng này nếu như những người thuyết phục thành công tài năng nhất không thể truyền lại nghệ thuật của họ? Bằng cách dựa vào khoa học. Trong suốt năm thập kỷ vừa qua, các nhà khoa học hành vi đã thực hiện các thực nghiệm hé lộ ánh sáng về cách thức các giao dịch nhất định khiến con người nhượng bộ, tuân thủ, hay thay đổi. Nghiên cứu này chứng minh rằng nghệ thuật này vận dụng cách khêu gợi các nhóm động cơ hữu hạn và nhu cầu thầm kín của con người, và nghệ thuật thuyết phục này vận hành theo những cách có thể dự đoán được. Nói một cách khác, nghệ thuật thuyết phục bị chi phối bởi các nguyên tắc cơ bản có thể được đào tạo, học hỏi, và áp dụng. Bằng cách làm chủ các nguyên tắc này, nhà quản lý có thể mang lại sức sống cho ngành kinh doanh một cách khoa học để đảm bảo sự đồng thuận, giảm chi phí thoả thuận, và giành được sự nhượng bộ. Phần tiếp theo của bài viết này sẽ miêu tả sáu nguyên tắc cơ bản của nghệ thuật thuyết phục và đề xuất một số cách mà các nhà quản lý có thể áp dụng chúng trong tổ chức của họ. Các nguyên tắc của nghệ thuật thuyết phục Nguyên tắc Ví dụ minh hoạ Áp dụng trong công việc Kết nối: Mọi người đều thích những người thích họ, họ tự thích bản thân mình Trong bữa tiệc Tupperware, sự thích thú của khách hàng với chủ nhà ảnh hưởng đến quyết định mua nhiều gấp hai lần ảnh hưởng của sản phẩm. Để gây ảnh hưởng đến mọi người, và có nhiều bạn, thông qua: - Sự giống nhau: Tạo ra sự gắn bó ban đầu với đồng nghiệp mới, ông chủ mới và những người trực tiếp báo cáo với bạn bằng cách kín đáo khám phá những mối quan tâm chung của họ - bạn sẽ thiết lập thiện chí và sự tin tưởng. - Lời khen tặng: thu hút và làm người khác nguôi giận. Nhận xét tích cực về mọi người - bạn sẽ tạo ra sự cộng tác nhiệt tình hơn từ họ. Tương hỗ: Con người đáp trả những ai đã tốt với họ. Khi các cựu chiến binh tàn tật Hoa Kì gắn các nhãn địa chỉ miễn phí ghi tên từng người trong các phong bì mời đóng góp từ thiện, số lượng trả lời tăng gấp đôi. Hãy cho đi cái mà bạn muốn nhận lại. Hãy cho đồng nghiệp mượn một nhân viên của mình khi họ cần sự giúp đỡ của bạn; bạn sẽ nhận được sự giúp đỡ từ đồng nghiệp này sau này. Bằng chứng xã hội: Mọi người sẽ làm theo khi nhiều người giống mình cũng làm như vậy Nhiều người dân New York trả lại ví mất hơn khi biết rằng những người New York khác cũng đã từng làm thế. Hãy sử dụng tầm ảnh hưởng của những người ngang hàng với bạn để gây ảnh hưởng theo chiều ngang, không phải theo chiều dọc; ví dụ, mời một người "thuộc thế hệ cũ" có ảnh hưởng để ủng hộ các sáng kiến nếu như các nhân viên kì cựu khác phản đối bạn. Nhất quán: Con người hành động theo những cam kết bằng văn bản, công khai và tự nguyện. 92% dân cư sống trong một khu đã kí quyết định sẽ góp tiền ủng hộ dự án xây mới khu trung tâm. Hãy biến những cam kết của người khác thành cam kết có hiệu lực, công khai, và tự nguyện. Nếu bạn quản lý một nhân viên người phải nộp các báo cáo đúng thời hạn, hãy viết sự thoả thuận đó ra giấy (một bản ghi nhớ), công khai cam kết đó; và kết nối cam kết đó với các giá trị của nhân viên (ảnh hưởng của các báo cáo đúng thời hạn lên tinh thần đồng đội chẳng hạn). Chuyên môn: Người ta thường tìm đến các chuyên gia - những người có các cách giải quyết ngắn nhất để đưa ra quyết định đòi hỏi thông tin chuyên nghiệp. Ý kiến một chuyên gia trên New York Times phát sóng trên TV tạo ra 4% thay đổi trong ý kiến của người dân Mỹ. Đừng cho rằng khả năng chuyên môn của bạn là điều hiển nhiên ai cũng thấy. Thay vì đó, hãy thiết lập sự tin tưởng vào chuyên môn của bạn trước khi làm kinh doanh với đồng nghiệp hay đối tác; ví dụ, bạn nói chuyện với họ trước một buổi họp quan trọng, miêu tả cách bạn giải quyết rắc rối tương tự với cách một thành viên trong quốc hội. Sự khan hiếm: Mọi người đánh giá cao những gì khan hiếm Những nhà bán buôn thịt bò nhận được số đơn đặt hàng tăng 600% khi họ nhận được thông tin là có khả năng khan hiếm thịt bò. Sử dụng các thông tin mật để thuyết phục. Gây ảnh hưởng và gây sự chú ý của người chơi quan trọng bằng cách nói, ví dụ: "…vừa mới nhận được thông tin đó hôm nay. Thông tin này sẽ không được công bố cho đến tuần sau".   Robert B.Cialdini Havard Business Review Ngọc Trâm (dịch) (Còn nữa) * Robert B.Cialdini là nhà tâm lý học nổi tiếng, giáo sư môn Tâm lý học đồng thời thành viên của hội đồng quản trị Trường Đại học bang Arizona, Mỹ. Ông nổi tiếng với các cuốn sách về thuyết phục và marketing như: "Gây ảnh hưởng: Tâm lý của sự thuyết phục"; "Gây ảnh hưởng: Khoa học và ứng dụng"...

Làm chủ nghệ thuật thuyết phục (phần 2)

Khi nghiên cứu về nghệ thuật thuyết phục, tác giả Robert B.Cialdini đã chỉ ra rằng, hai trong số các nguyên tắc của nghệ thuật này là kết nối và tương tác. Nguyên tắc kết nối thể hiện ở chỗ "mọi người thích những ai thích họ", còn nguyên tắc tương tác chứng tỏ rằng "mọi người đều đền đáp cho ai đối tốt với họ". Nguyên tắc: Kết nối Áp dụng: phát hiện sự tương đồng thực sự và đưa ra những lời khen thực lòng. Hiện tượng bán lẻ trong trường hợp buổi tiệc của Tupperware là minh hoạ rõ ràng trên thực tế của nguyên tắc này. Bữa tiệc trưng bày sản phẩm của Tupperware được tổ chức bởi một cá nhân, thường là một phụ nữ, người sẽ mời đến nhà mình một loạt bạn bè, hàng xóm, và họ hàng. Tình cảm của khách mời dành cho nữ chủ nhân sẽ khiến họ mua hàng hoá của chủ nhà, một động lực mua hàng đã được khẳng định trong nghiên cứu năm 1990 về quyết định mua hàng ở các bữa tiệc trưng bày sản phẩm. Jonathan Frenzen và Harry Davis, hai nhà nghiên cứu, viết trong cuốn "Tạp chí chuyên đề Nghiên cứu khách hàng", nhận xét sự quý mến của khách với nữ chủ nhân đáng giá gấp hai lần cân nhắc của họ với hàng hoá họ mua trong việc đưa ra quyết định mua hàng. Bởi vậy khi khách ở bữa tiệc Tupperware mua hàng, họ không chỉ mua để làm hài lòng bản thân họ. Họ đang mua hàng để làm hài lòng cả nữ chủ nhà nữa. Điều gì thực sự xảy ra ở những bữa tiệc Tupperware cũng thực sự xảy ra với công việc kinh doanh nói chung: Bạn muốn gây ảnh hưởng tới người khác, và có nhiều bạn bè, bằng cách nào? Các nghiên cứu có kiểm soát đã xác định ra một vài nhân tố làm tăng sự kết nối một cách đáng tin cậy, nhưng trong đó có hai nhân tố đặc biệt quan trọng - là sự tương đồng và lời ngợi khen. Nói theo nghĩa đen sự tương đồng bao giờ cũng kéo mọi người vào gần nhau hơn. Trong một thí nghiệm, báo cáo đăng trên Tạp chí chuyên đề Tính cách cá nhân năm 1968, những người tham gia đứng gần nhau hơn về mặt khoảng cách sau khi họ biết rằng họ cùng chia sẻ cùng một niềm tin chính trị và giá trị xã hội. Và trong một bài báo năm 1963 của tờ "Những nhà khoa học hành vi Hoa Kỳ", nhà nghiên cứu F.B.Evans sử dụng dữ liệu nhân khẩu học từ các báo cáo của một công ty bảo hiểm để chứng minh rằng khách hàng tiềm năng sẽ sẵn sàng kí hợp đồng với người bán hàng cùng tuổi, tôn giáo, cùng quan điểm chính trị, hoặc thậm chí là cùng thói quen hút thuốc lá. Các nhà lãnh đạo có thể sử dụng sự tương đồng để tạo ra mối liên hệ mật thiết với các nhân viên mới thuê, trưởng phòng, hay thậm chí với ông chủ mới. Các cuộc trò chuyện thường ngày trong suốt ngày làm việc tạo cơ hội lý tưởng để khám phá ít nhất một lĩnh vực sở thích chung, một thói quen, một đội bóng rổ ở trường Đại học, hay cuộc tái vận động cử tri của Seinfeld. Điều quan trọng là thiết lập mối quan hệ ngay từ lúc đầu bởi vì sự ràng buộc này sẽ tạo tiền đề cho thiện chí và niềm tin trong những lần gặp gỡ sau này. Bạn sẽ thấy dễ dàng đạt được ủng hộ cho một dự án mới nếu như mọi người mà bạn đang cố gắng thuyết phục đã sẵn có chiều hướng suy nghĩ như bạn. Lời ngợi khen, một động lực cho sự quý mến, làm cho người khác cảm thấy bị cuốn hút và được làm nguôi ngoai. Đôi khi người ta có thể nhận được ngợi khen mà họ chẳng có thành tích gì. Các nhà nghiên cứu trường Đại học North Carolina viết trong Tạp chí chuyên ngành về Tâm lý học xã hội thực nghiệm nhận thấy con người cảm thấy kính mến nhiều nhất với những người khen tặng họ một cách hào phóng ngay cả khi những nhận xét đó không đúng sự thật. Trong cuốn sách tựa đề "Sự hấp dẫn giữa người với người", Ellen Berscheid và Elanie Hatfield Walster giới thiệu dữ liệu thực nghiệm chứng minh rằng các nhận xét tích cực về các đặc điểm, thái độ, và hành động của người khác thiết lập mối quan hệ đáng tin cậy đáp trả lại, cũng như là sự sẵn sàng hợp tác với mong muốn của người đã khen ngợi họ. Cùng với việc tạo ra mối quan hệ tốt đẹp, những nhà lãnh đạo khôn ngoan còn sử dụng lời khen để sữa chữa những mối quan hệ xấu hay không hiệu quả. Hãy tưởng tượng bạn là giám đốc một đơn vị tầm cỡ trong tổ chức của mình. Công việc của khiến bạn thường xuyên phải tiếp xúc với giám đốc khác -  giả sử ông giám đốc đó tên là Dan - người không thích bạn. Cho dù bạn có cố gắng làm thế nào chăng nữa ông ta cũng không hài lòng. Tệ hơn, ông ta có vẻ không bao giờ tin rằng bạn đang cố gắng hết sức có thể cho ông ta. Vì chán ghét thái độ của ông ta và sự thiếu tin tưởng vào khả năng và thiện chí của bạn đối với ông ta, bạn sẽ không dành nhiều thời gian làm việc với ông ta như bạn cần thiết; kết quả là thành tích của cả đơn vị ông ta và đơn vị của bạn đều sút kém. Nghiên cứu về lời khen chỉ ra một chiến lược để sửa chữa các mối quan hệ. Có thể lời khen cho ông Dan rất khó tìm ra, nhưng chắc phải có một đặc điểm nào đó của ông Dan mà bạn ngưỡng mộ thực lòng, liệu rằng ông ra rất quan tâm đến mọi người trong nhóm làm việc của mình, sự tận tuỵ với gia đình, hay đơn giản là đạo đức nghề nghiệp của ông ta. Trong lần gặp gỡ lần sau với ông ta, hãy khen ngợi thành thực đặc điểm này của ông ta. Hãy cho ông ta thấy rõ là, ít nhất, bạn đánh giá cao những gì ông ta cho là quan trọng. Tôi dự đoán là Dan sẽ nới lỏng những suy nghĩ tiêu cực không ngừng của ông ta về bạn, và cho bạn cơ hội để thuyết phục ông ta về năng lực và thiện ý của bạn. Nguyên tắc Tương tác Áp dụng: Hãy cho đi cái mà bạn muốn nhận về. Lời khen có xu hướng tác động làm Dan cảm thấy thân thiện và dễ chịu, bởi vì mặc dù câu nệ nhưng ông ta vẫn là con người và vẫn là đối tượng của xu hướng chung của con người là đối xử với mọi người theo cách mà mọi người đối xử với ông ta. Nếu bạn thấy mình đang mỉm cười với người đồng nghiệp chỉ vì họ mỉm cười với bạn trước, thì bạn sẽ biết cách thức mà nguyên tắc này hoạt động. Các tổ chức từ thiện dựa trên nguyên tắc này để giúp họ gây quỹ. Ví dụ, trong nhiều năm, tổ chức Các cựu chiến binh tàn tật Hoa Kỳ đã sử dụng các lá thư xin ủng hộ quỹ làm bằng tay rất đẹp, đã thu hút được một tỉ lệ đáng kể là 18% hồi âm cho lời kêu gọi của họ. Nhưng khi nhóm bắt đầu đính kèm một món quà nhỏ trong phong bì, tỉ lệ hồi âm tăng lên gần gấp đôi là 35%. Món quà - các nhãn địa chỉ ghi tên của từng người nhận - thực sự rất khiêm tốn, nhưng cái mà các nhà quyên tiền tiềm năng nhận được đã làm nên sự khác biệt. Họ đã nhận được một sự khác biệt so với tất cả những thứ khác. Cái gì hiệu quả trong những lá thư thì cũng hiệu quả tại nơi làm việc. Dĩ nhiên, động cơ thúc đẩy các nhà cung cấp phát tặng quà tại sở mua bán vào thời gian nghỉ lễ không chỉ là tính thời vụ của mặt hàng đó. Năm 1996, các giám đốc bán hàng đồng ý một cuộc phỏng vấn của tạp chí Inc. cho biết sau khi chấp nhận một món quà từ một nhà cung cấp, họ sẵn sàng mua các sản phẩm và dịch vụ mà trước đó họ có thể đã từ chối. Những món quà có thể có ảnh hưởng khởi đầu cho sự khắc sâu trong trí nhớ. Tôi khuyến khích các độc giả của mình gửi cho tôi những ví dụ minh chứng cho nguyên tắc ảnh hưởng tại nơi làm việc trong cuộc sống thực của họ. Một độc giả, nhân viên của State of Oregon, gửi cho tôi một lá thư trong đó bà ta có nêu lên ba lí do cho sự cam kết của bà với nhà quản lý. Đó là, "ông ta gửi tôi những món quà cho con trai tôi trong dịp Giáng sinh và gửi quà cho tôi trong dịp sinh nhật. Thể loại công việc tôi làm thì không có cơ hội được thăng tiến, và lựa chọn duy nhất cho tôi là dời đến làm việc cho một văn phòng khác. Nhưng tôi nhận thấy bản thân mình tự phản đối lại quyết định dời đi. Ông chủ của tôi sắp đến tuổi về hưu, và tôi nghĩ tôi sẽ có khả năng chuyển đi sau khi ông chủ nghỉ hưu…. Hiện nay, tôi vẫn muốn ở lại vì ông ta rất tốt đối với tôi". Mặc dù, xét cho cùng nghệ thuật tặng quà là một trong những áp dụng khó khăn của quy luật tương hỗ. Trong các trường hợp sử dụng phức tạp, nghệ thuật tặng quà liên quan đến lợi thế của người đi trước một bước thành thực, với tư cách là giám đốc người muốn nâng cao thái độ tích cực trong mối quan hệ hiệu quả giữa các cá nhân ở nơi làm việc: Các giám đốc có thể thúc đẩy các hành vi thể hiện sự ngưỡng mộ từ đồng nghiệp và nhân viên bằng cách thể hiện nó trước. Cho dù đó có thể là cảm giác tin cậy, tinh thần hợp tác, hay thái độ dễ chịu, nhà lãnh đạo nên làm gương các hành vi mà họ muốn nhìn thấy ở những người khác. Vấn đề tương tự với các giám đốc phải tiếp cận với những vấn đề phân phối thông tin và phân bổ nguồn lực. Nếu bạn cho một thành viên trong nhóm các nhân viên của mình đến giúp đỡ một đồng nghiệp đang thiếu nhân lực và sắp đến hạn chót của thời hạn nhiệm vụ, bạn sẽ tăng đáng kể khả năng nhận được sự giúp đỡ khi bạn cần. Khả năng của bạn sẽ tăng lên thậm chí nhiều hơn nếu như bạn nói, khi đồng nghiệp cám ơn cho sự giúp đỡ của bạn, một vài lời đại thể như, "Chắc chắn rồi, tôi rất vui khi được giúp bạn. Tôi biết điều đó sẽ quan trọng như thế nào đối với tôi khi tôi cần đến sự giúp đỡ của bạn".

Làm chủ nghệ thuật thuyết phục (phần 3)

Hai nguyên tắc tiếp theo trong nghệ thuật thuyết phục là bằng chứng xã hội và nhất quán. Nguyên tắc bằng chứng xã hội cho rằng, "mọi người làm theo xu hướng của những người giống mình", và nguyên tắc nhất quán nghĩa là "mọi người thống nhất với những cam kết rõ ràng của bản thân họ". Nguyên tắc sử dụng bằng chứng xã hội Áp dụng: Hãy tận dụng sức mạnh của đồng nghiệp khi sức mạnh đó sẵn có cho bạn. Con người, những sinh vật xã hội, dựa chủ yếu vào những người xung quanh họ để ra ám hiệu cho cách họ suy nghĩ, cảm nhận, và hành động. Chúng ta biết điều này bằng tiềm thức, nhưng tiềm thức cũng được khẳng định bởi thực nghiệm. Năm 1982, một nhóm các nhà nghiên cứu đến gõ cửa từng nhà ở Columbia, Nam Corolina, kêu gọi ủng hộ cho một dự án từ thiện và cho mọi người xem một danh sách các cư dân lân cận đã đóng góp cho chiến dịch. Các nhà nghiên cứu nhận thấy danh sách các nhà tài trợ càng dài thì khả năng kêu gọi được sự ủng hộ từ thiện càng lớn. Đối với những người đang được kêu gọi ủng hộ, tên của bạn bè và hàng xóm trong danh sách đó là một dạng của bằng chứng xã hội về cách thức họ nên phản ứng lại. Nhưng những bằng chứng này không có sức thuyết phục nhiều bằng tên của những người không quen biết ngẫu nhiên. Trong một thực nghiệm của những năm 1960, lần đầu tiên được đăng trong Tạp chí chuyên ngành về Tính cách và Tâm lý học xã hội, các cư dân của thành phố New York được kêu gọi trả lại ví cho chủ nhân bị mất. Họ có xu hướng trả lại ví rất lớn khi họ biết rằng những người dân New York khác cũng đã từng cố gắng làm như vậy. Nhưng việc biết rằng một ai đó từ nước ngoài đã cố gắng trả lại ví cho người bị mất chẳng hề lay động đến quyết định của họ. Bài học cho các nhà quản lý từ các thực nghiệm trên là nghệ thuật thuyết phục có thể rất hiệu quả khi nó bắt nguồn từ những người cùng trang lứa, cùng hoàn cảnh với bạn. Môn khoa học này ủng hộ nguyên tắc mà các chuyên gia bán hàng đã biết: Lời chứng thực từ các khách hàng hài lòng có hiệu quả nhất khi các khách hàng hài lòng và khách hàng tiềm năng cùng trong các trường hợp giống nhau. Bài học này có thể giúp giám đốc khi phải đối mặt với nhiệm vụ mời chào một ý tưởng mới cho doanh nghiệp. Hãy tưởng tượng rằng bạn đang cố gắng tổ chức hợp lý hoá các tiến trình công việc của nơi bạn làm việc. Một nhóm các nhân viên lâu năm phản đối. Hơn là việc cố gắng thuyết phục các nhân viên này thay đổi vì lợi ích của bạn, hãy đề nghị một người làm việc lâu năm ủng hộ ý tưởng đó nói lên ý tưởng đó trong buổi họp nhóm. Lời khuyên của người này sẽ có sức nặng hơn rất nhiều với nhóm hơn là một bài phát biểu hùng hồn từ ông chủ. Nói một cách đơn giản, ảnh hưởng này thường có hiệu quả nhất theo chiều ngang hơn là theo chiều dọc từ cấp trên xuống cấp dưới. Nguyên tắc nhất quán Áp dụng: Hãy khiến người khác cam kết rõ ràng, công khai và tự nguyện. Sự kết nối là một phương cách hiệu quả, nhưng nghệ thuật thuyết phục cần nhiều hơn việc đơn giản là làm mọi người cảm thấy thân thiện với bạn, ý tưởng và sản phẩm của bạn. Mọi người không chỉ cần cảm thấy thích bạn mà còn cần cảm thấy được uỷ thác để làm cái mà bạn mong muốn họ làm. Sự đáp trả tốt đẹp sẽ là cách thức tin cậy để làm mọi người cảm thấy gắn bó với bạn. Cách khác là tìm cách có được sự cam kết của công chúng. Nghiên cứu của tôi đã chứng minh rằng hầu hết mọi người, một khi họ đã có một quan điểm hay tiếp tục lịch trình theo đuổi một vị trí nào đó, họ sẽ gắn liền với dự án đó. Các nghiên cứu khác tái khẳng định và tiếp tục chứng minh cách thức các cam kết nhỏ, có vẻ rất tầm phào có thể có những tác động mạnh mẽ tới các hành động trong tương lai. Các nhà nghiên cứu người Do Thái viết trong cuốn Cẩm nang về Tính cách và Tâm lý học xã hội năm 1983 tổng kết cách thức họ đề nghị một nửa số dân cư trong một khu dân phố kí vào đơn đề nghị tái xây dựng khu trung tâm cho người tàn tật. Lý do đề nghị này rất tốt và món tiền đóng góp rất nhỏ, bởi vậy hầu hết mọi người được hỏi đều đồng ý ký vào đơn. Hai tuần sau, trong Ngày tổng kết quyên góp Quốc gia cho người tàn tật, tất cả những người dân trong khu phố đó đều có người đến tận nhà để mời. Hơn một nửa những người không được đề nghị kí vào đơn đã ủng hộ từ thiện. Nhưng một con số đáng ngạc nhiên lên đến 92% những người đã kí vào đơn đã quyên góp tiền cho dự án. Cư dân của khu phố cảm thấy có nghĩa vụ phải thực hiện đúng như cam kết của họ bởi vì những cam kết này là họ chủ động, công khai và tự nguyện. Ba đặc tính quan trọng này nên được xem xét riêng rẽ. Chúng ta tìm được những bằng chứng thực tiễn chứng minh rằng nếu con người có sự lựa chọn chủ động - một sự lựa chọn được nói to ra hoặc viết hoặc bằng bất cứ cách nào để người khác biết - có tác động định hướng cho các quyết định trong tương lai của chủ thể hơn là sự lựa chọn giống như thế nhưng không được nói ra. Delia Cioffi và Randy Garner viết trong cuốn Cẩm nang Tính cách và Tâm lý học xã hội năm 1996, mô tả một thí nghiệm trong đó các sinh viên đại học trong một nhóm được đề nghị điền vào một bản in sẵn nói rằng họ mong muốn làm tình nguyện viên cho dự án giáo dục về AIDS ở các trường công lập. Các sinh viên trong nhóm khác cũng tham gia vào dự án này bằng cách để trống chỗ điền rằng họ không muốn tham gia dự án. Một vài ngày sau, khi các tình nguyện viên tập hợp để làm nhiệm vụ, 74% những người đến là những sinh viên trong nhóm đã kí vào bản cam kết in sẵn theo mẫu. Ngụ ý này rất rõ ràng với giám đốc người muốn thuyết phục phụ tá của mình vào các nhiệm vụ nhất định: Hãy viết nhiệm vụ đó thành văn bản. Chúng tôi giả sử bạn muốn nhân viên của mình nộp các báo cáo vào những thời điểm đúng hạn hơn. Ngay khi bạn tin rằng bạn đã giành được một hợp đồng, hãy đề nghị nhân viên của mình tổng kết quyết định trong một bản ghi nhớ và gửi nó cho bạn. Bằng cách làm như vậy, bạn sẽ tăng đáng kể khả năng anh ta sẽ thực hiện theo đúng cam kết, bởi vì theo quy luật, con người sẽ cố gắng làm theo đúng những gì họ đã viết ra. Nghiên cứu trong lĩnh vực xã hội về sự cam kết đề xuất ý tưởng là các cam kết bằng văn bản trở nên có trọng lượng hơn nhất là khi các cam kết này được thông báo công khai. Trong một thí nghiệm cổ điển, miêu tả trong Tạp chí chuyên ngành về Tâm lý học xã hội và các hành vi bất thường năm 1955, các sinh viên được đề nghị ước đoán chiều dài của một số sợi dây căng trên một mặt phẳng. Một vài sinh viên được đề nghị viết lựa chọn của mình trên một mảnh giấy, kí vào đó, và nộp giấy cho người kiểm soát thí nghiệm. Một vài người khác viết lựa chọn của mình lên một tấm bảng xoá, sau đó tẩy tấm bảng đi ngay lập tức. Còn những người còn lại được hướng dẫn là giữ bí mật sự lựa chọn của họ. Các nhà thực nghiệm sau đó công bố rằng tất cả ba nhóm với các bằng chứng là những sự lựa chọn ban đầu của họ có thể sai lầm. Những người chỉ phải giữ sự lựa chọn của mình trong đầu thì có khả năng thay đổi những ước tính ban đầu của họ. Những sinh viên trong nhóm đã viết ra và tẩy ngay đi ngay lập tức trung thành với ý kiến ban đầu của mình hơn nhóm ba. Nhưng nhóm thứ nhất là nhóm lưỡng lự nhất khi thay đổi lựa chọn ban đầu do họ đã nộp sự lựa chọn của họ cho người thực hiện thí nghiệm. Thí nghiệm này nhấn mạnh vào độ kiên định của hầu hết mọi người với những người khác như thế nào. Hãy quay trở lại trường hợp của người nhân viên đã nộp báo cáo chậm trễ. Nhận ra sức mạnh của khát vọng khắc phục sai lầm của anh ta, bạn nên tăng cường những cam kết, ngay khi bạn thuyết phục anh ta thành công về nhu cầu nộp báo cáo đúng hạn, và thông báo những cam kết này công khai. Một cách để làm như vậy là bạn gửi cho nhân viên đó một email, "Tôi nghĩ rằng kế hoạch của anh chính là cái mà chúng ta cần. Tôi đã thông báo về kế hoạch này cho Diana ở bộ phận sản xuất và Phil ở bộ phận vận tải, và họ cũng nghĩ chúng ta đã đi đúng hướng". Bất cứ cách thức nào bạn có thể thực hiện để công khai những cam kết này, những cam kết này sẽ không còn giống các quyết định cho dịp Năm mới khi mọi người bí mật thực hiện và sau đó từ bỏ mà lỗi không do ai. Các cam kết nên được thông báo công khai và đặt ở vị trí dễ thấy. Hơn 300 năm trước, Samuel Butler viết trong một bài thơ hai câu giải thích cô đọng tại sao các cam kết nên được thực hiện tự nguyện sẽ có khả năng tồn tại và hiệu quả: "Người hành động trái với ý chí của mình/Là lúc anh ta đang ở trong sự câm lặng của lý trí." Nếu một quyết định bị ép buộc, cưỡng ép, hay áp đặt bởi các lực lượng bên ngoài, đó không phải là một cam kết; đó là một gánh nặng không mong muốn. Hãy tưởng tượng bạn sẽ hành động như thế nào nếu ông chủ của bạn ép buộc bạn phải đóng góp cho chiến dịch của một ứng cử viên chính trị. Liệu rằng điều đó có khiến bạn ủng hộ cho ứng cử viên đó khi bạn có quyền bí mật bầu cử? Có lẽ là không. Trên thực tế, trong cuốn sách Phản ứng tâm lý học năm 1981, Sharon S. Brehm và Jack W.Brehem công bố dữ liệu rằng bạn sẽ muốn bầu cho ứng cử viên đảng đối lập là cách thức bạn thể hiện sự chống đối với sự ép buộc của ông chủ. Phản ứng ngược lại này cũng có thể xảy ra nơi công sở. Hãy quay lại trường hợp người nhân viên chậm trễ nọ. Nếu như bạn muốn có bước thay đổi đột phá trong hành vi của nhân viên này, bạn nên tránh đe doạ hay gây ra các tiểu xảo áp lực để làm anh ta hợp tác hơn. Anh ta sẽ nhìn nhận những thay đổi trong hành vi của mình như hậu quả của việc bị doạ nạt hơn là cam kết cá nhân để thay đổi. Một cách tiếp cận tốt hơn là xác định một vài khía cạnh mà nhân viên này đánh giá cao nơi công sở - ví dụ như phong cách làm việc hiệu quả, hay là tinh thần đồng đội - và sau đó miêu tả các báo cáo kịp thời hạn rất quan trọng và nhất quán với các giá trị trên ra sao. Điều này giúp nhân viên có lý do để cải thiện chính mình. Và do anh ta có những giá trị đó, những giá trị này sẽ tiếp tục hướng dẫn hành vi của anh ta ngay cả khi không có sự theo sát của bạn.

Làm chủ nghệ thuật thuyết phục (phần 4)

Trong bài viết đăng trên tạp chí Havard Business Review gần đây, tác giả, đồng thời là nhà tâm lý học nổi tiếng Robert B.Cialdini đã trình bày các nguyên tắc của nghệ thuật thuyết phục, trong đó ông đã đề cập đến nguyên tắc chuyên môn và khan hiếm. Nguyên tắc chuyên môn Mọi người sẽ tham khảo ý kiến các chuyên gia. Áp dụng: Hãy thể hiện chuyên môn của bạn; đừng cho rằng mọi người hiển nhiên thấy được chuyên môn của bạn. Hai nghìn năm trước, một nhà thơ La Mã Virgil đã cho lời khuyên đơn giản này cho những ai đang tìm kiếm sự lựa chọn đúng đắn: "Hãy tin vào chuyên gia". Điều này có thể là một lời khuyên tốt hoặc không phải như vậy, nhưng theo miêu tả cách thức con người thực sự đã làm, chúng ta không thể bác bỏ lại lời khuyên này. Ví dụ, khi các phương tiện truyền thông giới thiệu quan điểm của một chuyên gia uyên bác về một chủ đề nào đó, tác động của ý kiến này rất mạnh mẽ. Câu chuyện về ý kiến của một chuyên gia trong tờ New York Times có liên hệ với 2% sự thay đổi ý kiến của toàn dân trên cả nước, theo một nghiên cứu của Tổng hợp ý kiến toàn dân theo quý năm 1993. Và các nhà nghiên cứu viết trong Tổng hợp Khoa học chính trị Hoa Kì năm 1987 nhận thấy khi người ta phát sóng ý kiến của chuyên gia trên truyền hình toàn quốc, ý kiến toàn dân có thể thay đổi đến 4%. Một người hoài nghi về luận điểm này có thể tranh cãi rằng những nghiên cứu này chỉ chứng minh rằng sự không có chính kiến, dễ thay đổi của công chúng. Nhưng lời giải thích công bằng hơn cho vấn đề này đó là trong bối cảnh phức tạp hỗn loạn của cuộc sống hiện đại, một ý kiến chuyên gia có chọn lọc là một hướng dẫn ngắn nhất có giá trị và hiệu quả để đưa ra các quyết định. Thực tế, một vài câu hỏi, có thể trong các trường hợp luật pháp, tài chính, y tế, hay kỹ thuật, đòi hỏi các kiến thức chuyên ngành để trả lời, và chúng ta không có sự lựa chọn nào khác ngoài việc tin tưởng vào các chuyên gia. Do người ta có lí do tốt để tìm đến các chuyên gia, nhà quản lý nên chịu khó đảm bảo rằng họ đã thành lập nên hệ thống chuyên môn của mình trước khi họ cố gắng gây ảnh hưởng với người khác. Chúng ta thường ngạc nhiên rằng con người thường giả định sai lầm rằng những người khác sẽ nhận ra và đánh giá cao các kinh nghiệm của mình. Điều này xảy ra trong một bệnh viện khi mà các chuyên gia liệu pháp vật lý rất buồn phiền vì nhiều bệnh nhân đột quỵ của họ đều bỏ các bài tập ngay khi họ được ra viện. Cho dù các chuyên gia chữa trị có nhấn mạnh bao nhiêu đến tầm quan trọng của tập luyện thường xuyên - trên thực tế, việc luyện tập này quan trọng sống còn với quá trình hồi phục các chức năng độc lập - nhưng lời nhắn nhủ này chẳng thấm vào suy nghĩ của bệnh nhân. Các cuộc phỏng vấn với một vài bệnh nhân giúp chúng ta tìm ra vấn đề. Các bệnh nhân này quen thuộc với môi trường và sự hướng dẫn của các chuyên gia trị liệu, những các bệnh nhân biết rất ít về khả năng của các chuyên gia liệu pháp vật lý - những người liên tục thúc giục họ luyện tập. Phương thuốc cho căn bệnh thiếu thông tin này rất đơn giản: Chúng ta chỉ cần đề nghị các chuyên gia trị liệu cho bệnh nhân xem tất cả các giải thưởng, bằng cấp, và giấy chứng nhận của đội ngũ nhân viên treo trên tường của phòng trị liệu. Kết quả rất khả quan: Bệnh nhân thực hiện các bài tập tăng lên đến 34% và con số này từ đó không bị giảm sút. Điều chúng tôi cảm thấy đặc biệt có trọng lượng ở đây không chỉ ở việc chúng tôi đã tăng tỉ lệ tuân thủ theo lời khuyên của bác sĩ lên bao nhiêu, và còn ở cách thức thực hiện điều đó. Chúng tôi không đánh lừa hay doạ nạt bất cứ một bệnh nhân nào. Chúng tôi thông báo cho họ về sự tuân thủ lời khuyên. Chúng tôi chẳng phải đầu tư cái gì, hay là sử dụng bất cứ thời gian hay nguồn lực nào trong quá trình này. Trình độ chuyên môn của đội ngũ bác sĩ là sự thật - tất cả những việc chúng tôi là chỉ là cho mọi người thấy rõ điều đó. Nhiệm vụ cho các giám đốc - những người muốn có được hệ thống chuyên môn của mình lại khó hơn một chút. Giám đốc không đơn giản là chỉ ra bằng cấp trên tường và đợi tất cả mọi người chú ý vào đó. Ở đây chúng ta cần một chút tinh tế. Bên ngoài nước Mỹ, mọi người có truyền thống là dành thời gian giao tiếp về các vấn đề xã hội trước khi bước vào làm ăn kinh doanh trong lần đầu tiên. Thông thường họ gặp nhau trong bữa tối trước cuộc họp hay cuộc thương lượng một ngày. Các cuộc gặp gỡ này thường làm cho thảo luận sau này dễ dàng hơn và giúp làm giảm các bất đồng ý kiến - hãy nhớ tìm ra mối liên hệ và sự tương đồng - và họ có thể tạo ra cơ hội thiết lập sự chuyên nghiệp. Có lẽ bạn nên kể một câu chuyện vui về cách thức giải quyết rắc rối tương tự như cách của một người trong hội đồng vào cuộc họp hôm sau. Hoặc có lẽ bữa tối là thời gian để miêu tả những năm tháng bạn đã lĩnh hội một quy tắc phức tạp nào đó - bạn nói về điều này không phải một cách khoa trương mà theo cách biến nó thành một phần của cuộc đối thoại thông thường. Cứ cho là như vậy, chúng ta không phải lúc nào cũng có thời gian để có một quy trình giới thiệu dài dòng theo cách đó. Nhưng ngay cả khi trong các cuộc hội thoại mào đầu ở hầu hết các cuộc họp, bạn luôn có cơ hội để nói đến thành tích và kinh nghiệm của bạn như một phần trao đổi thông tin được nhắc đến một cách tự nhiên. Quá trình thông báo các thông tin cá nhân ban đầu này giúp bạn có cơ hội thể hiện chuyên môn trong thời điểm bắt đầu cuộc chơi, do vậy khi cuộc thảo luận nhắc đến việc làm ăn kinh doanh, những gì bạn nói ra sẽ được chấp nhận với sự kính nể và tôn trọng đúng mực. Nguyên tắc của sự khan hiếm Mọi người đều muốn có nhiều hơn cái họ đang khan hiếm. Áp dụng: Nhấn mạnh lợi ích độc nhất vô nhị và các thông tin mật. Các nghiên cứu đều cho rằng các tài sản và cơ hội đều được coi là quý giá hơn khi chúng trở nên khan hiếm hơn. Đó là một thông tin đặc biệt hữu ích cho các giám đốc. Họ có thể vận hành nguyên tắc của sự khan hiếm với các nguồn lực của tổ chức, hữu hạn về thời gian, nguồn cung cấp, và các cơ hội có một không hai. Hãy thông báo một cách thành thật cho đồng nghiệp về cánh cửa của một cơ hội nào đó đang đóng lại - cơ hội lọt vào mắt xanh của người chủ trước khi bà ta đi nghỉ dài ngày, và có lẽ hành động này sẽ làm thay đổi quyết định của người đồng nghiệp rất lớn. Các giám đốc có thể học được điều này từ các nhà bán lẻ về phương thức để thiết lập những lời mời chào, không phải ở việc mọi người được lợi gì mà ở chỗ họ sẽ mất gì nếu như họ không hành động ngay khi nhận được thông tin. Sức mạnh của từ "mất mát" được chứng minh trong một nghiên cứu năm 1988 về các chủ nhà đất tại California đề trong tạp chí chuyên ngành về Tâm lý học ứng dụng. Một nửa số người được thông báo là nếu họ từ bỏ ngôi nhà của mình, họ sẽ tiết kiệm được một khoản kha khá mỗi ngày. Một nửa số người còn lại được thông báo là nếu họ thất bại trong việc từ bỏ ngôi nhà của mình, họ sẽ mất một khoản tiền kha khá mỗi ngày. Và số lượng người từ bỏ nhà của họ trong nhóm hai lớn hơn nhóm một nhiều khi người ta dùng ngôn ngữ của "sự mất mát". Hiện tượng tương tự cũng xảy ra trong kinh doanh. Theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí Quá trình ra quyết định và hành vi tổ chức của con người năm 1994, các con số mất mát tiềm năng có ảnh hưởng đến quá trình ra quyết định của giám đốc hơn là các món lợi tiềm năng. Khi lên kế hoạch cho đề nghị của mình, các nhà quản lý cũng nên nhớ rằng những thông tin nội bộ thì thuyết phục hơn nhiều dữ liệu có sẵn rộng rãi. Một nghiên cứu sinh của tôi, Amram Knishinsky, viết trong bài nghiên cứu của mình năm 1982 về quyết định mua của người bán buôn thịt bò. Anh ta quan sát thấy họ tăng gấp đôi số lượng đơn đặt hàng khi họ được thông báo là có khả năng có bất lợi cho điều kiện thời tiết nước ngoài, trong tương lai gần sẽ có thể có sự khan hiếm thịt bò nhập khẩu. Nhưng số lượng đơn đặt hàng tăng đến 600% khi họ được thông báo là chẳng có ai khác ngoài họ biết được thông tin này. Sức thuyết phục của thông tin nội bộ có thể được áp dụng bởi các giám đốc những người nắm giữ các thông tin không được phổ biến rộng rãi và ủng hộ ý kiến hay một ý tưởng mới mà vị giám đốc này muốn cả công ty áp dụng. Lần sau khi thể loại thông tin này đặt trên bàn làm việc của bạn, hãy tận dụng nó để trở thành người chơi nắm chìa khoá chủ động. Thông tin bản thân nó có thể chẳng có ích lợi, nhưng thông tin mật lại có vẻ ngoài lấp lánh rực rỡ rất đặc biệt. Hãy đặt nó lên bàn, và nói, "Tôi mới chỉ nhận được báo cáo này ngày hôm nay. Chúng ta sẽ không công bố nó cho đến tuần sau, nhưng tôi muốn cho anh xem trước những thông tin trong báo cáo đó." Sau đó hãy quan sát những người đang lắng nghe bạn làm theo ý bạn như thế nào. Hãy cho phép tôi nhấn mạnh vào một điều hiển nhiên. Trừ khi thông tin là xác thực, bạn sẽ không thể đề nghị thông tin mật, không có sự vui mừng để hành động ngay lập tức hay là mất cơ hội này mãi mãi. Các đồng nghiệp bị mắc lừa để hợp tác với bạn sẽ không chỉ là mục tiêu về đạo đức mà họ còn bị lừa dối một cách trắng trợn. Nếu mánh lừa của bạn bị phát hiện - và chắc chắn rồi nó cũng sẽ bị phát hiện - sẽ làm tiêu tan lòng nhiệt tình mà lúc đầu lời đề nghị của bạn mang lại. Nó cũng mời chào sự lừa dối trở lại với người đã nói dối trước. Hãy nhớ nguyên tắc của sự tương hỗ.

Làm chủ nghệ thuật thuyết phục (phần cuối)

Sau khi phân tích kỹ lưỡng 6 nguyên tắc của nghệ thuật thuyết phục, trong phần cuối bài viết này, tác giả Robert B.Cialdini cho rằng, các nguyên tắc này nên được kết hợp với nhau để tạo ra ảnh hưởng lớn nhất. Hãy kết nối tất cả dữ kiện với nhau Không có gì là mập mờ hay khó hiểu trong sáu nguyên tắc của nghệ thuật thuyết phục ở đây. Trên thực tế, sáu nguyên tắc này mã hoá khả năng thấu hiểu trực giác của bạn về cách thức mọi người đánh giá thông tin và các quyết định chính thức. Kết quả là, các nguyên tắc này rất dễ lĩnh hội, mặc dù chúng không có cơ sở giáo dục chính thức của bộ môn Tâm lý học. Trong các buổi hội thảo và giới thiệu tôi tổ chức, tôi đã học được hai mấu chốt cần nhấn mạnh. Thứ nhất, mặc dù sáu nguyên tắc và các cách áp dụng chúng có thể được thảo luận riêng rẽ nhằm mục tiêu rõ ràng, các nguyên tắc này nên được áp dụng kết hợp để tạo ra ảnh hưởng lớn nhất. Ví dụ, khi thảo luận về tầm quan trọng của chuyên môn, tôi gợi ý các giám đốc dùng các cuộc nói chuyện thông thường, giao tiếp xã hội để thiết lập lòng tin. Nhưng các cuộc nói chuyện cũng tạo cơ hội để bạn thu thập thêm thông tin chứ không chỉ thể hiện chuyên môn của bạn. Trong lúc bạn đang thể hiện với các đối tác ở bữa tối những kỹ năng cần thiết trong công việc, bạn cũng có thể học hỏi về lịch sử đối tác, sở thích, và những gì họ không thích - những thông tin sẽ giúp bạn định vị sự tương đồng thực sự và có thể đưa ra những lời ngợi khen chân thành. Bằng cách thể hiện trình độ chuyên môn và thiết lập mối quan hệ hoà hợp, bạn sẽ nhân đôi sức mạnh thuyết phục của mình. Và nếu như bạn thành công trong bữa tiệc tối với đối tác, bạn có thể khuyến khích những người khác cũng làm như thế, nhờ vào khả năng thuyết phục của các bằng chứng xã hội. Vấn đề khác tôi muốn nhấn mạnh là quy tắc của đạo đức áp dụng trong môn khoa học về gây ảnh hưởng này cũng giống như cách áp dụng với mọi lĩnh vực khác của cuộc sống. Không chỉ là sai trái về mặt đạo đức khi lừa phỉnh người khác đồng ý với mình, mà đó trên thực tế đó còn là một lời khuyên tồi. Các mẹo lừa đảo và gây áp lực chỉ có tác dụng trong ngắn hạn, trong tất cả các trường hợp. Tác động dài hạn của chúng là rất tồi tệ, đặc biệt là trong một tổ chức hoạt động không dựa trên nền tảng của niềm tin và sự hợp tác. Quan điểm này thể hiện rõ ràng trong trường hợp sau, khi trưởng phòng của một công ty sản xuất hàng may mặc liên quan đến một buổi giới thiệu đào tạo do tôi tổ chức. Bà ta miêu tả vị phó giám đốc của công ty là người lôi kéo cam kết của mọi người bằng các thủ đoạn lừa bịp ghê gớm. Thay vì cho các nhân viên thời gian để thảo luận và suy nghĩ toàn diện về dự án của ông ta một cách cẩn thận, ông ta sẽ tìm đến từng người một vào thời điểm họ bận rộn nhất trong ngày và miêu tả lợi ích của dự án với vẻ tận tâm, và kiên nhẫn. Sau đó ông ta sẽ chốt bằng một câu quyết định. "Sẽ rất quan trọng với tôi nếu như anh đồng ý vào nhóm của tôi trong dự án này". Bị doạ nạt, làm cho mệt mỏi, mọi người  sẵn sàng đuổi ông ta ra khỏi nơi làm việc, và các lãnh đạo của phòng ban sẽ chẳng thay đổi với quyết định của ông ta. Bởi vì các cam kết không được thực hiện tự nguyện, các lãnh đạo phòng ban sẽ chẳng bao giờ nghe theo ông ta, và kết quả là dự án của vị phó chủ tịch nó sẽ phá sản hay đuối dần dần. Câu chuyện này có tác động sâu sắc đến những người tham gia buổi giới thiệu của tôi ngày hôm đó. Một vài người bất động vì ngạc nhiên khi họ nhận thấy các hành vi khó chịu tương tự của họ. Nhưng điều làm mọi người ớn lạnh là sự thể hiện của trưởng phòng nọ khi bà ta diễn tả sự thất bại thảm hại của dự án của nhà lãnh đạo cấp trên. Bà ta mỉm cười. Tôi không thể nói gì hiệu quả hơn quan điểm mà phương pháp lừa dối và áp đặt các nguyên tắc về gây ảnh hưởng xã hội là sai trái về mặt đạo đức và ngoan cố một cách thực dụng. Tuy nhiên các nguyên tắc tương tự, nếu áp dụng phù hợp, có thể thay đổi các quyết định một cách đúng đắn. Trình độ chuyên môn thật sự, sự gắn bó thật sự, và sự tương đồng đáng tin cậy, các bằng chứng xã hội thực tế, các thông tin nội bộ, và các cam kết tự nguyện có thể tạo ra các sự lựa chọn mang lại lợi ích cả hai bên. Và bất cứ cách tiếp cận nào hiệu quả cho mọi người thì đều hiệu quả cho kinh doanh, bạn có đồng ý với tôi về điều này? Dĩ nhiên, tôi không muốn ép buộc bạn làm theo, nhưng nếu bạn đồng ý với tôi, tôi sẽ rất vui nếu bạn có thể kí vào bản ghi nhớ để cam kết của bạn có hiệu lực. Các chuyên gia thuyết phục, cuối cùng thì cũng an toàn Nhờ vào các nghiên cứu thực tế trong hàng mấy thập kỷ của các nhà khoa học, kiến thức của chúng ta về cách thức và lý do tại sao nghệ thuật thuyết phục chưa bao giờ lại có thể rộng lớn hơn, sâu sắc hơn, và chi tiết hơn bây giờ. Nhưng những nhà khoa học này không phải là những người nghiên cứu đầu tiên trong lĩnh vực đó. Lịch sử của các nghiên cứu về nghệ thuật thuyết phục là một lịch sử cổ xưa và đáng tôn trọng, lịch sử này đã tạo ra danh sách của những anh hùng và chiến binh. Một nhà nghiên cứu về ngành ảnh hưởng xã hội nổi tiểng, ông William McGuire, tranh luận trong một chương của cuốn Cẩm nang Tâm lý xã hội học, tái bản lần thứ 3 rải rác trong mấy nghìn năm lịch sử Tây phương là có bốn thập kỷ trong đó các nghiên cứu về nghệ thuật thuyết phục phát triển. Thập kỷ đầu tiên là Thời kỳ Periclean của Ai Cập cổ đại, thập kỷ thứ hai xuất hiện trong suốt những năm Cộng Hoà La Mã, tiếp theo là thời kỳ Phục hưng ở Châu Âu, và thập kỷ cuối trải rộng suốt hàng trăm năm thời kỳ vừa mới kết thúc, 4 giai đoạn này đã chứng kiến sự xuất hiện của các chiến dịch truyền thông, quảng cáo và thông tin trên diện rộng. Trong mỗi thập kỷ trong 3 thời kỳ trước, các nghiên cứu về sức thuyết phục có hệ thống được đánh dấu bởi các thành tựu của con người đang phát triển rực rỡ đột nhiên chấm dứt khi nhà lãnh đạo chính trị có khả năng thuyết phục chết đi. Nhà triết học Socrates có lẽ nổi tiếng nhất với tư cách là chuyên gia về thuyết phục với các khả năng thuyết phục kỳ diệu. Thông tin về quá trình thuyết phục là một mối đe doạ bởi vì thông tin này tạo nền tảng cho sức mạnh của mọi người để tách rời hoàn toàn khỏi các nhà chức trách chính trị. Phải đối mặt với nguồn các đối thủ gây ảnh hưởng khác, các nhà cầm quyền trong các thế kỷ trước có một số khả năng loại bỏ các đối thủ hiếm có của mình. Các đối thủ này là những người biết cách phân bổ các nguồn lực mà các nhà cầm quyền chưa bao giờ có khả năng độc quyền các nguồn lực này, ví dụ như ngôn ngữ thuyết phục thông minh, các thông tin chiến lược, và quan trọng nhất là sự thấu hiểu tâm lý. Người ta có lẽ đã đặt quá nhiều niềm tin vào bản chất của con người khi nói rằng các chuyên gia về thuyết phục không còn phải đối mặt với những nguy cơ từ những người có sức mạnh quyền lực. Bởi vì sự thật về thuyết phục không còn là của cải riêng của một vài thành viên sáng giá, các cá nhân có động lực, do đó các chuyên gia trong lĩnh vực này chưa thể dễ thở hơn chút nào. Trên thực tế, do hầu hết con người đang có quyền lực thì lại muốn duy trì quyền lực đó, họ có khả năng sẽ thích tăng thêm các kỹ năng thuyết phục hơn là loại bỏ các kỹ năng này.